تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٤ - شرح آيات

نقل كرده است، [١٣] و در سقف دلالتى بر سلامتى و امنيت است.

از مصداقهاى آشكار و نزديك براى اين كلمه، طبقه پوشش جوى محيط بر كره زمين است كه شهابها و شهابسنگها را از رسيدن به زمين باز مى‌دارد، و نيز از رسيدن مقدارى از نور و حرارت خورشيد و جز آن به زمين جلوگيرى مى‌كند كه اگر آنها به زمين برسد به زندگى موجودات آن آسيب خواهد رساند.

وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ «و درياهاى آكنده.» گفته‌اند كه: يسجر يوم القيامة، [١٤] كه دليل بر آن است اين گفته خداى تعالى وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ‌، [١٥] يعنى همچون آتش و تنور داغ شود، و به نظر من مسجور به معنى پر و متلاطم است، و در المنجد چنين آمده است: سجّر التنّور، يعنى تنور را پر از سوخت و آن را گرم كرد، و سجّر الماء النهر يعنى آب نهر را پر كرد، و سجّر البحر يعنى دريا هيجان پيدا كرد و موجهاى بلند بر آن پديد آمد. [١٦] ارتباط ميان اين چيزها كه خدا به آنها سوگند يادكرده، ارتباط معنى به ماده، و تمدن مادى به تمدن معنوى است، پس اگر قلم مو به دست بگيريم و بخواهيم تصوير يا تصورى از مجموع آنچه ياد شد فراهم آوريم، چنين خواهيم داشت: كوه‌ها+ آبادانى شهرى+ آسمان+ درياها (كه تأثير/ ٩٨ بزرگى در شهر نشينى و تمدن اقوام داشته‌اند)+ جامعه‌اى كه رسالت خدا بر آن حكمفرما است (كتاب)، و اينها از نشانه‌هاى اساسى تمدن به شمار مى‌روند.

[٧- ٨] اين درست نيست كه انسان بر نعمتهاى خدا اعتماد كند، و آنها را مسخّر خود سازد بدون اين كه حساب عذاب را كرده باشد و بنا بر اين گمراه شود، يا آنها را دور از بصيرت ايمان به ديگران ببخشد، بلكه شايسته آن است كه از عاقلان بوده باشد