تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٨ - شرح آيات

ربيع بن زياد شكايت او را به نزد امير المؤمنين (ع) برد و گفت او مايه اندوه خانواده خود شده و فرزندانش را غصه‌دار كرده است، گفت: «عاصم را نزد من آوريد»، پس چون او را ديد چهره بر وى ترش كرد و به او گفت: «چرا از خانواده خودت شرم ندارى، و چرا به فرزندان خود رحم نمى‌كنى؟» و سپس او را به آباد كردن زمين و بهره‌مند شدن از طيبات و پاكيزه‌هاى آن فرمان داد و گفت: چرا خيال مى‌كنى كه خدا طيبات را بر تو حلال كرده و بهره‌مند شدن از آنها را زشت و ناپسند شمرده است؟!.

مگر خدا نگفته است وَ الْأَرْضَ وَضَعَها لِلْأَنامِ فِيها فاكِهَةٌ وَ النَّخْلُ ذاتُ الْأَكْمامِ‌؟ تا آن جا كه گفت: «پس به خداى سوگند كه خدا ضايع كردن نعمتهاى خودش را با كرده‌ها پيش از آن دوست دارد كه با گفته‌ها، و خداى عزّ و جلّ گفته است وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ‌ «پس از نعمت پروردگارت سخن گوى»، و آن گاه عاصم گفت: يا امير المؤمنين، پس چرا در خوراكت به خوراكهاى درشت و خشن و در پوشاكت به پوشيدنيهاى زبر روى آورده‌اى؟! و او گفت: واى بر تو! خداى عزّ و جلّ بر پيشوايان دادگر واجب كرده است كه خود را در مقام ناتوانترين مردمان قرار دهند، تا از سختى تحمّل فقر بر فقيران كاسته شود». [١٣] بنا بر اين نعمتها و امكانيات زمين نه تنها بر انسان مباح است، بلكه بر عهده او است كه براى تسخير و به دست آوردن آنها بكوشد و از آنها نيز بهره‌مند شود.

[١١- ١٢] سپس قرآن بعضى از نعمتها را به ياد ما مى‌آورد كه به وسيله آنها زندگى بر سطح زمين امكان‌پذير شده است، و مظهر اسم الرّحمن نيز هست، و از ميوه‌ها آغاز مى‌كند كه به سبب محتوى بودن/ ٢٩٣ بر ويتامينها و چيزهاى ديگر براى بدن انسان و حفظ سلامتى سودمند است.

فِيها فاكِهَةٌ «در آن ميوه است.» چنان مى‌نمايد كه مقدم داشتن ميوه بر نخل كه نعمت ميانگين است، و بر