تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٥

است گفته خداى تعالى إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ* فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ* وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ* وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ‌ «و پروردگارت داناتر است به اين كه چه كس از راه خود به بيراهه افتاده، و راهيافتگان را بهتر مى‌شناسد* پس از تكذيب كنندگان فرمانبردارى مكن* چنان دوست دارند كه با ايشان كنار آيى تا ايشان نيز با تو كنار آيند* و از هر كس كه بيش از اندازه سوگند ياد مى‌كند و زبون است فرمان مبر». [١٦٢] از آيه چنان مفهوم مى‌شود كه سستى نشان دادن در احكام قرآن به هر صورت و هر سبب روا نيست، چه آن كلام خدا و عملى كردن آن و به حق ملتزم بودن به آن واجب است، و به بهانه فشار چنين كارى را روا داشتن جايز نيست،/ ٤٦١ چه چالش در برابر فشار نشانه ايمان است، و همچنين برترى دادن به آخرت در برابر مصالح و شهوات دنيا.

پيشينيان، در آن هنگام كه در برابر چالشها سستى عزم پيدا كردند و در امر دين سستى نشان دادند، و در مواجهه با دشواريها نرم شدند، سقوط پيدا كردند و از ميان رفتند.

وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ‌ «و روزيتان را بهانه تكذيب كردن خودتان قرار مى‌دهيد؟» آن كس كه چنان مى‌پندارد كه روزى او از طرف بندگان خدا مى‌رسد و بنا بر اين با آنها به مداهنه و سازش عمل مى‌كند، يا آن را از بارانها مى‌داند و به جاى آن كه به شكر ايجاد كننده باران بپردازد از ابر طلب باران مى‌كند، دروغ مى‌گويد، چه گاه ممكن است مردم وسيله‌اى براى روزى باشند، ولى آن كه روزى مى‌رساند و صاحب نيروى مستحكم است خدا است، پس مداهنه با ايشان و تكذيب حق براى به دست آوردن لقمه‌اى نان روا نيست، بلكه از خدا بايد بترسند و پرهيزگار باشند، چه اگر او از رسيدن روزى جلوگيرد، هيچ كس نمى‌تواند اين منع را از ميان‌