تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٤

/ ٤٦٠ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ «فرو فرستاده شده از پروردگار جهانيان است».

پروردگار در آن با نامها و آيات و رسالتها و شرايع خويش تجلّى پيدا كرده است، و كتابى با اين جلالت شأن بر آن كس كه پيروى هواى خويش مى‌كند و شهوتها بر قلب او تسلط يافته، محجوب خواهد ماند، چه معرفت خدا معراج قلب به سوى او است، و حضور نفس در جايگاه اعلاى او، پس چگونه ممكن است كه آن كس كه عقده‌هاى گناهان بر قلب او متراكم شده است به اين مقام برسد؟! حاشا به صاحب عرش كه آن كسان كه سخت به زمين چسبيده‌اند و از هواهاى خويش پيروى مى‌كنند، به چنين مقامى برسند! أَ فَبِهذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ‌ «آيا درباره اين سخن به مداهنه مى‌پردازيد؟» سخن و كلام بزرگ را بايد به قوت و عزم گرفت، و در مواجهه با فشارها بر آن استقامت نشان داد، و نرمى و مداهنه درباره آن نشان دادن، و به فشارها تسليم شدن و از آن اعراض كردن، با عظمت قرآن شايستگى ندارد. اين معنى از آراء مختلف در تفسير دهن مفهوم مى‌شود: بعضى گفته‌اند كه مدهنون به معنى مكذبون است، و بعضى ديگر معنى آن را منافقون دانسته‌اند، و بعضى ديگر جمله را چنين معنى كرده‌اند كه: با كافران هم پيمان مى‌شوند، و ديگرى گفته است: مدهن كسى است كه درباره آنچه خدا حق او قرار داده است تعقل نمى‌كند، و بعضى از لغويان گفته‌اند كه: مدهنان عزم جزم كردن در قبول قرآن را ترك مى‌گويند. [١٦٠] و آيت اللَّه شيرازى آنان را سست انديشگان معنى كرده است كه زود براى راحت شدن در مقابل طرف خود نرم مى‌شوند و ضعف نشان مى‌دهند، و ريشه آن از دهن به معنى روغن است كه براى نرم كردن جسمى و روان كردن حركتى به كار مى‌رود، [١٦١] و از آن‌