تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٦ - شرح آيات
معهود آن نيست، چه اينها گوشهاى از آن يا رمزى براى آن است، و شكر حقيقى به معنى شناختن صاحب نعمت و يادآور شدن نعمت او است، و تصرف كردن در نعمت بنا بر دستور او، و در نتيجه تسليم شدن كامل به او.
امام صادق (ع) گفت: «هيچ بندهاى نيست كه چون خدا نعمتى به او عنايت كند بداند كه اين نعمت از جانب او است، مگر اين كه پيش از سپاسگزارى او از خدا وى را بيامرزد»، [١٢٥] و گفت: «شكر نعمت اجتناب از تمام حرامها است، و كامل كننده نعمت آن است كه شخص بگويد الحمد للَّه ربّ العالمين»، [١٢٦] در تفسير آيه لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ «اگر سپاسگزار من باشيد بر آن مىافزايم» گفت: «آرى، هر كس بر نعمت خدا به ستايش او برخيزد و سپاسگزارى از نعمت او كند، و بداند كه اين نعمت از او است و نه از جز او (چنين خواهد شد)». [١٢٧]/ ٤٤٣ امام عسكرى (ع) گفت: «قدر نعمت را جز آن كه سپاسگزار است نمىداند، و بر آن جز كسى كه عارف است و خدا را مىشناسد سپاسگزارى نمىكند». [١٢٨] و امام زين العابدين (ع) گفت: «حمد خدايى را كه اگر معرفت ستايش او را بر نعمتهاى پياپى از آنان دور نگاه داشته بود، و با تصرف كردن در نعمتهاى وى به ستايش او برنمىخاستند، و با گسترش روزيشان سپاس او نمىگذاشتند، در آن صورت از حدود انسانيت خارج مىشدند و به حد چارپايان نزديك مىشدند، و چنان مىبودند كه خدا در كتابش در توصيف آنان گفته است
إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا «آنان نيستند مگر همانند چارپايان و بلكه گمراهتر». [١٢٩]
[١٢٥] - اصول كافى، ج ٢، ص ٩٦.
[١٢٦] - بحار الانوار، ج ٧١، ص ٤٠.
[١٢٧] - همان كتاب، ص ٥٣.
[١٢٨] - بحار الانوار، ج ٧٨، ص ٣٧٨.
[١٢٩] - صحيفه سجاديّه، دعاى نخستين.