تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٤ - شرح آيات

انابه، در جهت حق حركت كند، و به همين سبب در اين جا با ما از عاقبت پرهيزگاران در مقابل عاقبت مكذبان چنين سخن مى‌گويد

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ «پرهيزگاران در باغهايى با نهرهاى روان.» نهر به معنى نهرها است و بعضى آن را جايى گسترده تفسير كرده‌اند، و اين بعيد است، و لفظ «فى» در اين آيه دليل بر دوام نعمت و جاودانگى آن است، و اين از چيزهايى است كه نعيم سراى ديگر را از نعيم محدود دنيا متمايز مى‌سازد.

در كنار نعمتهاى مادّى در آن جهان نعمتهاى معنوى نيز وجود دارد كه بزرگترين و مهمترين آنها خرسندى و رضايت خداى عزّ و جلّ است كه بهره متقيان مى‌شود.

فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ‌ «در جايگاهى پسنديده.» «مقعد» دلالت بر دوام و ثبات دارد و معلوم مى‌شود كه آنان را هرگز از نعيم بهشت دور نخواهند كرد، لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لا يُنْزِفُونَ‌ «نه از آنها گرفتار سر درد مى‌شوند و نه در خودشان تباهى پديد مى‌آيد»، [٧٢] و كلمه «صدق» دلالت بر آن دارد كه شايستگى نشستن بر آن جاهاى نشستنى را به سبب علم و ايمانشان پس از توفيق خدا دارند، و چون عمل صادقانه و همراه با خلوص داشتند مستحق چنين مقعد صدقى شدند، ولى در نزد چه كس؟

عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ «در نزد پادشاهى نيرومند،» كه در آنجا به نور پروردگارشان مى‌نگرند، و اين به نوبه خود كامل كننده نعيم است، بلكه بزرگترين نعمت است، و بهشت و نهر و نعمتهاى ديگر چيزى جز نمادى از اين مقعد صدق نيست، و اين دوگونه/ ٢٧٠ نعمت (باغها و نهرها، و دوستى خدا و نزديكى به او) نشانه‌هايى از اجابت خواسته‌هاى مادّى و معنوى مؤمن است.