تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٤ - شرح آيات
بر خلاف اثم كه لفظ كبائر به آن اضافه شده، براى آن است كه فواحش ذاتا از گناهان كبيره و از جمله كبائر است، و به همين سبب است كه به گناه اجتماعى افزودن كبيره و كبائر درست نيست، و در صورتى كه اثم كوچك (لمم) و بزرگ (كبائر) دارد. و در آنچه پس از اين مىآيد حديثى را از كتاب الأثم به روايت از امام رضا (ع) مىآوريم كه گفت: از پدرم موسى بن جعفر (ع) شنيدم كه گفت
عمرو بن عبيد البصرى بر ابو عبد اللَّه (ع) وارد شد، پس چون سلام كرد و نشست، اين آيه را تلاوت كرد الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ توقف كرد، پس ابو عبد اللَّه (ع) به او گفت كه چرا ايستادى؟ و او گفت: مىخواهم گناهان بزرگ را از كتاب خدا عزّ و جلّ بشناسم، و ابو عبد اللَّه گفت: اى عمرو! بزرگترين كبائر شرك به خدا است. خداى تبارك و تعالى مىگويد إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ «خدا كسى را نمىآمرزد كه براى او شريك قايل شود»، [٥٢] و خداى عزّ و جلّ مىگويد إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَ مَأْواهُ النَّارُ وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ «هر كس به خدا شرك ورزد، خدا بهشت را بر او حرام مىكند و جايگاه او در آتش است و ستمگران ياورانى ندارند»، [٥٣] و پس از آن نوميدى از روح و آسايش الاهى است، بدان سبب كه خداى عزّ و جلّ گفته است وَ/ ١٨٠ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ «از روح خدا نوميد نشويد، چه از آن كسى جز كافران مأيوس نمىشود»، [٥٤] و سپس ايمنى از مكر خدا است، بدان جهت كه خداى عزّ و جلّ گفته است فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ «و از مكر خدا ايمن نشوند مگر زيانكاران»، [٥٥] و از آن است عاقّ والدين شدن، بدان سبب كه خداى تعالى عاق را در اين آيه جبّار شقى خوانده است
[٥٢] - النساء/ ٤٨.
[٥٣] - المائدة/ ٧٢.
[٥٤] - يوسف/ ٨٧.
[٥٥] - الاعراف/ ٩٩.