تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٠ - شرح آيات
پارههايى از آتش جهنم است، و به همين جهت آنان را مىبينى كه از مهلكهها اجتناب مىورزند، اما مكذبان از اين حقيقت محجوبند و به همين جهت، از جايى كه خبر ندارند، آنان را روانه شده به آتش مىبينى، و اين نتيجه مرتكب شدن گناهانى است كه فردا به صورت آتشى سوزنده تجسم پيدا مىكند، و اين حقيقت در آخرت هنگامى براى ايشان آشكار مىشود كه جرايم و گناهانشان به صورت قلههايى از عقرب و افعى در مىآيد.
/ ١٠٣ اصْلَوْها فَاصْبِرُوا أَوْ لا تَصْبِرُوا سَواءٌ عَلَيْكُمْ إِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ «آن را بچشيد و خواه صبر كنيد يا صبر نكنيد براى شما يكسان است، و اين جزاى عمل شما است كه به شما داده مىشود.» آخرت كاملا بر عكس دنيا است، و در آنجا نه از بردبارى و تحمل سودى به دست مىآيد، و نه از چالش و رو به رو شدن، در صورتى كه در دنيا آدمى درد مىبيند و آن را با بردبارى تحمّل مىكند، و نتيجه آن آرامشى است كه به دست مىآورد، و تو گويى از اين راه مشمول باران رحمت الاهى مىشود، و چون با درد از طريق عملى ضد آن تحدّى و چالش كند، آن درد تخفيف پيدا مىكند و گاه از ميان مىرود، اما در آخرت تسليم شدن به عذاب به هيچ وجه از آزار آن نمىكاهد، و از مواجهه و رو به رو شدن با آن نيز سودى به دست نمىآيد، چه عذابى كه مكذبان در آخرت مىچشند درست همان اعمال دنيوى ايشان است و در آنجا حساب است و نه عمل.
آرى. انسان مىتواند در دنيا با اجتناب كردن از بديها و توبه كردن از آنها از آتش بترسد و پرهيز كند، و چون انسان به اين امر معرفت پيدا كند كه خود او است كه آينده او را تعيين مىكند، از پيش رفتن با اوضاع و احوال و سرگرم شدن به لهو و لعب دست مىكشد، و به زندگى با نظرى جدّى نگاه مىكند، و با استوارى تحمل مسئوليت را مىپذيرد.
[١٧] و اين ايمان را در نزد پرهيزگاران مشاهده مىكنيم.
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَعِيمٍ «پرهيزگاران در باغها و در كنار نعمتها