شرح المقاصد
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
١٠ ص
(٦)
١١ ص
(٧)
١٤ ص
(٨)
١٩ ص
(٩)
٢٤ ص
(١٠)
٢٥ ص
(١١)
٢٧ ص
(١٢)
٢٨ ص
(١٣)
٢٩ ص
(١٤)
٣١ ص
(١٥)
٣٧ ص
(١٦)
٤٠ ص
(١٧)
٤٤ ص
(١٨)
٤٦ ص
(١٩)
٤٨ ص
(٢٠)
٥٠ ص
(٢١)
٥٢ ص
(٢٢)
٥٣ ص
(٢٣)
٥٩ ص
(٢٤)
٦١ ص
(٢٥)
٦٢ ص
(٢٦)
٦٣ ص
(٢٧)
٦٣ ص
(٢٨)
٦٤ ص
(٢٩)
٦٥ ص
(٣٠)
٦٧ ص
(٣١)
٧٥ ص
(٣٢)
٧٧ ص
(٣٣)
٨٠ ص
(٣٤)
٨١ ص
(٣٥)
٨٣ ص
(٣٦)
٨٤ ص
(٣٧)
٨٦ ص
(٣٨)
٨٧ ص
(٣٩)
٩٠ ص
(٤٠)
٩١ ص
(٤١)
٩٢ ص
(٤٢)
٩٨ ص
(٤٣)
١٠٤ ص
(٤٤)
١٠٦ ص
(٤٥)
١١١ ص
(٤٦)
١١٤ ص
(٤٧)
١١٤ ص
(٤٨)
١٢٠ ص
(٤٩)
١٢٤ ص
(٥٠)
١٢٥ ص
(٥١)
١٢٦ ص
(٥٢)
١٢٧ ص
(٥٣)
١٢٩ ص
(٥٤)
١٣٢ ص
(٥٥)
١٣٧ ص
(٥٦)
١٣٩ ص
(٥٧)
١٤١ ص
(٥٨)
١٤٥ ص
(٥٩)
١٤٩ ص
(٦٠)
١٥٠ ص
(٦١)
١٥٣ ص
(٦٢)
١٥٧ ص
(٦٣)
١٦٠ ص
(٦٤)
١٦٧ ص
(٦٥)
١٦٩ ص
(٦٦)
١٧٤ ص
(٦٧)
١٧٦ ص
(٦٨)
١٧٩ ص
(٦٩)
١٨٤ ص
(٧٠)
١٨٧ ص
(٧١)
١٩٠ ص
(٧٢)
١٩٦ ص
(٧٣)
١٩٨ ص
(٧٤)
٢٠٠ ص
(٧٥)
٢٠٤ ص
(٧٦)
٢١٩ ص
(٧٧)
٢٢٣ ص
(٧٨)
٢٢٧ ص
(٧٩)
٢٢٩ ص
(٨٠)
٢٣٧ ص
(٨١)
٢٤٩ ص
(٨٢)
٢٥١ ص
(٨٣)
٢٥١ ص
(٨٤)
٢٥٦ ص
(٨٥)
٢٥٩ ص
(٨٦)
٢٦١ ص
(٨٧)
٢٦٣ ص
(٨٨)
٢٦٤ ص
(٨٩)
٢٦٥ ص
(٩٠)
٢٦٦ ص
(٩١)
٢٦٨ ص
(٩٢)
٢٧١ ص
(٩٣)
٢٧٣ ص
(٩٤)
٢٧٦ ص
(٩٥)
٢٧٩ ص
(٩٦)
٢٨٠ ص
(٩٧)
٢٨٢ ص
(٩٨)
٢٨٣ ص
(٩٩)
٢٨٤ ص
(١٠٠)
٢٨٥ ص
(١٠١)
٢٨٦ ص
(١٠٢)
٢٨٨ ص
(١٠٣)
٢٨٩ ص
(١٠٤)
٢٩١ ص
(١٠٥)
٢٩٢ ص
(١٠٦)
٢٩٤ ص
(١٠٧)
٢٩٦ ص
(١٠٨)
٢٩٩ ص
(١٠٩)
٣٠١ ص
(١١٠)
٣٠٢ ص
(١١١)
٣٠٨ ص
(١١٢)
٣١١ ص
(١١٣)
٣١٥ ص
(١١٤)
٣١٧ ص
(١١٥)
٣٢٠ ص
(١١٦)
٣٢٣ ص
(١١٧)
٣٢٥ ص
(١١٨)
٣٢٨ ص
(١١٩)
٣٣٠ ص
(١٢٠)
٣٣٢ ص
(١٢١)
٣٣٥ ص
(١٢٢)
٣٣٧ ص
(١٢٣)
٣٤١ ص
(١٢٤)
٣٤٥ ص
(١٢٥)
٣٤٧ ص
(١٢٦)
٣٥٣ ص
(١٢٧)
٣٦١ ص
(١٢٨)
٣٧٤ ص
(١٢٩)
٣٧٩ ص
(١٣٠)
٣٨١ ص
(١٣١)
٣٨٣ ص
(١٣٢)
٣٨٥ ص
(١٣٣)
٣٨٦ ص
(١٣٤)
٣٨٩ ص
(١٣٥)
٣٩٣ ص
(١٣٦)
٣٩٥ ص
(١٣٧)
٣٩٥ ص
(١٣٨)
٣٩٧ ص
(١٣٩)
٤٠١ ص
(١٤٠)
٤٠٤ ص
(١٤١)
٤٠٧ ص
(١٤٢)
٤٠٩ ص
(١٤٣)
٤٠٩ ص
(١٤٤)
٤٠٩ ص
(١٤٥)
٤١٤ ص
(١٤٦)
٤٣٢ ص
(١٤٧)
٤٤٥ ص
(١٤٨)
٤٥٠ ص
(١٤٩)
٤٥٦ ص
(١٥٠)
٤٥٧ ص
(١٥١)
٤٦١ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص

شرح المقاصد - التفتازاني، سعد الدين - الصفحة ١٢

الإيجاب‌ [١] ابتداء أو انتهاء، لامتناع التسلسل من غير توقف على شرط حادث ضرورة، فلو عدم عدم الواجب.

فإن قيل: فلا يكون إلا واجبا:

قلنا: امتناع العدم لتمام‌ [٢] علة الوجود لا يستلزم الوجوب الذاتي).

(المبحث الثاني) لما امتنع استناد القديم إلى الفاعل بالاختيار، فما ثبت‌ [٣] قدمه يمتنع عدمه، لأنه إما واجب لذاته، و امتناع عدمه ظاهر، و إما ممكن مستند إلى الواجب بطريق الإيجاب، إما بلا واسطة كمعلولة الأول، أو بواسطة قديمة كالثاني و الثالث. لما سيأتي من امتناع التسلسل، و أيا ما كان يمتنع عدمه، لأنه لما كان من مقتضيات ذات الواجب و لوازمه، بوسط أو بغير وسط، لزم من‌ [٤] إمكان عدمه إمكان عدم الواجب و هو محال.

فإن قيل: لم لا يجوز أن يتوقف صدوره عن الموجب‌ [٥] على شرط حادث.

قلنا: لأنه حينئذ يكون حادثا، و الكلام في القديم.

فإن قيل: فالقديم إذا امتنع عدمه كان واجبا لا ممكنا [٦].

قلنا: امتناع عدم الشي‌ء لا ينافي إمكانه الذاتي، لجواز أن لا يكون ذلك لذاته، بل لتمام علته الموجبة، فعندنا لما كان الواجب فاعلا بالاختيار لا موجبا بالذات، لم يكن شي‌ء من معلولاته قديما ممتنع العدم، و إنما ذلك على رأي الفلاسفة.


[١] الذي لا يصح معه التخلف بوجه سواء كان هذا الواجب المستند لغيره أوجبه.

[٢] في (ج) التمايز على بدلا من (لتمام علة).

[٣] في (ب) يثبت قدمه بدلا من (ثبت).

[٤] في (أ) بزيادة (من).

[٥] في (ب) الواجب بدلا من (الموجب).

[٦] في (ب) بزيادة (و لا يكون غير هذا).