شرح المقاصد
(١)
٥ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
١٠ ص
(٦)
١١ ص
(٧)
١٤ ص
(٨)
١٩ ص
(٩)
٢٤ ص
(١٠)
٢٥ ص
(١١)
٢٧ ص
(١٢)
٢٨ ص
(١٣)
٢٩ ص
(١٤)
٣١ ص
(١٥)
٣٧ ص
(١٦)
٤٠ ص
(١٧)
٤٤ ص
(١٨)
٤٦ ص
(١٩)
٤٨ ص
(٢٠)
٥٠ ص
(٢١)
٥٢ ص
(٢٢)
٥٣ ص
(٢٣)
٥٩ ص
(٢٤)
٦١ ص
(٢٥)
٦٢ ص
(٢٦)
٦٣ ص
(٢٧)
٦٣ ص
(٢٨)
٦٤ ص
(٢٩)
٦٥ ص
(٣٠)
٦٧ ص
(٣١)
٧٥ ص
(٣٢)
٧٧ ص
(٣٣)
٨٠ ص
(٣٤)
٨١ ص
(٣٥)
٨٣ ص
(٣٦)
٨٤ ص
(٣٧)
٨٦ ص
(٣٨)
٨٧ ص
(٣٩)
٩٠ ص
(٤٠)
٩١ ص
(٤١)
٩٢ ص
(٤٢)
٩٨ ص
(٤٣)
١٠٤ ص
(٤٤)
١٠٦ ص
(٤٥)
١١١ ص
(٤٦)
١١٤ ص
(٤٧)
١١٤ ص
(٤٨)
١٢٠ ص
(٤٩)
١٢٤ ص
(٥٠)
١٢٥ ص
(٥١)
١٢٦ ص
(٥٢)
١٢٧ ص
(٥٣)
١٢٩ ص
(٥٤)
١٣٢ ص
(٥٥)
١٣٧ ص
(٥٦)
١٣٩ ص
(٥٧)
١٤١ ص
(٥٨)
١٤٥ ص
(٥٩)
١٤٩ ص
(٦٠)
١٥٠ ص
(٦١)
١٥٣ ص
(٦٢)
١٥٧ ص
(٦٣)
١٦٠ ص
(٦٤)
١٦٧ ص
(٦٥)
١٦٩ ص
(٦٦)
١٧٤ ص
(٦٧)
١٧٦ ص
(٦٨)
١٧٩ ص
(٦٩)
١٨٤ ص
(٧٠)
١٨٧ ص
(٧١)
١٩٠ ص
(٧٢)
١٩٦ ص
(٧٣)
١٩٨ ص
(٧٤)
٢٠٠ ص
(٧٥)
٢٠٤ ص
(٧٦)
٢١٩ ص
(٧٧)
٢٢٣ ص
(٧٨)
٢٢٧ ص
(٧٩)
٢٢٩ ص
(٨٠)
٢٣٧ ص
(٨١)
٢٤٩ ص
(٨٢)
٢٥١ ص
(٨٣)
٢٥١ ص
(٨٤)
٢٥٦ ص
(٨٥)
٢٥٩ ص
(٨٦)
٢٦١ ص
(٨٧)
٢٦٣ ص
(٨٨)
٢٦٤ ص
(٨٩)
٢٦٥ ص
(٩٠)
٢٦٦ ص
(٩١)
٢٦٨ ص
(٩٢)
٢٧١ ص
(٩٣)
٢٧٣ ص
(٩٤)
٢٧٦ ص
(٩٥)
٢٧٩ ص
(٩٦)
٢٨٠ ص
(٩٧)
٢٨٢ ص
(٩٨)
٢٨٣ ص
(٩٩)
٢٨٤ ص
(١٠٠)
٢٨٥ ص
(١٠١)
٢٨٦ ص
(١٠٢)
٢٨٨ ص
(١٠٣)
٢٨٩ ص
(١٠٤)
٢٩١ ص
(١٠٥)
٢٩٢ ص
(١٠٦)
٢٩٤ ص
(١٠٧)
٢٩٦ ص
(١٠٨)
٢٩٩ ص
(١٠٩)
٣٠١ ص
(١١٠)
٣٠٢ ص
(١١١)
٣٠٨ ص
(١١٢)
٣١١ ص
(١١٣)
٣١٥ ص
(١١٤)
٣١٧ ص
(١١٥)
٣٢٠ ص
(١١٦)
٣٢٣ ص
(١١٧)
٣٢٥ ص
(١١٨)
٣٢٨ ص
(١١٩)
٣٣٠ ص
(١٢٠)
٣٣٢ ص
(١٢١)
٣٣٥ ص
(١٢٢)
٣٣٧ ص
(١٢٣)
٣٤١ ص
(١٢٤)
٣٤٥ ص
(١٢٥)
٣٤٧ ص
(١٢٦)
٣٥٣ ص
(١٢٧)
٣٦١ ص
(١٢٨)
٣٧٤ ص
(١٢٩)
٣٧٩ ص
(١٣٠)
٣٨١ ص
(١٣١)
٣٨٣ ص
(١٣٢)
٣٨٥ ص
(١٣٣)
٣٨٦ ص
(١٣٤)
٣٨٩ ص
(١٣٥)
٣٩٣ ص
(١٣٦)
٣٩٥ ص
(١٣٧)
٣٩٥ ص
(١٣٨)
٣٩٧ ص
(١٣٩)
٤٠١ ص
(١٤٠)
٤٠٤ ص
(١٤١)
٤٠٧ ص
(١٤٢)
٤٠٩ ص
(١٤٣)
٤٠٩ ص
(١٤٤)
٤٠٩ ص
(١٤٥)
٤١٤ ص
(١٤٦)
٤٣٢ ص
(١٤٧)
٤٤٥ ص
(١٤٨)
٤٥٠ ص
(١٤٩)
٤٥٦ ص
(١٥٠)
٤٥٧ ص
(١٥١)
٤٦١ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص

شرح المقاصد - التفتازاني، سعد الدين - الصفحة ٨٧

المبحث الثالث وحدة المعلول توجب وحدة الفاعل‌

(قال: المبحث الثالث وحده المعلول بالشخص توجب وحدة الفاعل‌ [١] خلافا لبعض المعتزلة [٢] و لا عكس‌ [٣] خلافا للفلاسفة، حيث منعوا صدور الكثير عن الواحد الحقيقي‌ [٤].

أما الأول: فلأن الشخص لو علل بمستقلتين لاحتاج إلى كل لعلتيها و استغنى عنها العلية الأخرى، و لأنه إما أن يحتاج إلى كل منهما فيكون جزء علة، أو إلى إحداهما فقط فيكون هو العلة بخلاف النوع، فإن المحتاج إلى كل منهما فرد مغاير للمحتاج إلى الأخرى كأفراد الحرارة الواقعة في نيران متعددة فالفرد بعينه يحتاج إلى علة بعينها و فرد ما إلى علة ما مع امتناع الاجتماع و النوع إلى علة (ما) مع جواز الاجتماع نظرا إلى تعدد الأفراد، و هل يستند الفرد بعينه إلى علة ما بأن يقع بهذه كما يقع بتلك على البدل و لا يتبدل التشخص. فيه تردد [٥]


[١] أي كون وحدة واحد بالشخص يقتضي كون علته واحدة فلا يجوز أن يكون لشخص واحد علتان مستقلتان بحيث يوجد بكل منهما على الانفراد.

[٢] فإنه يقول بالجواز إذ الجوهر الفرد يجوز أن يلتصق بيد زيد و يد عمرو مثلا، فإذا جذبته يد زيد و دفعته يد عمرو لصوب الجذب في آن واحد فلا محالة تحصل حركته حينئذ منهما.

[٣] أي لا توجب وحدة العلة وحدة المعلول.

[٤] و هو الذي وحدته شخصية مع انتفاء تعدد الشروط و الآلات.

[٥] أي نظر و احتمال فيصح أن يقال بالاستناد نظرا إلى أن تشخص الشي‌ء يتحقق بدون فاعله و أن يقال بعدمه نظرا إلى أن التشخص لا يتحقق في الشي‌ء لا باختيار و تعلق تأثير المؤثر الخاص به.