پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠١ - شرح و تفسير خوشا به حال آنها كه مشغول اصلاح خويشاند

هرگاه توبه كند خدا او را مى‌بخشد». [١] سپس امام عليه السّلام به سراغ دوّمين موضوع مهم كه وحدت صفوف مسلمين است مى‌رود و مى‌فرمايد: «مبادا در دين خدا به رنگ‌هاى مختلف درآييد؛ چرا كه اتحاد و اجتماع در راه حق- هر چند خوشايند شما نباشد- از پراكندگى در راه باطلى كه مورد علاقه شماست بهتر است و (بدانيد) خداوند سبحان به هيچ كس، نه از گذشتگان و نه باقى ماندگان به سبب اختلاف و تفرقه، نتيجه خوبى نبخشيده است» (فإيّاكم و التّلوّن في دين اللّه، فإنّ جماعة فيما تكرهون من الحقّ، خير من فرقة فيما تحبّون من الباطل. و إنّ اللّه سبحانه لم يعط أحدا بفرقة خيرا ممّن مضى، و لا ممّن بقي).

تعبير «فإيّاكم و التّلوّن في دين اللّه» اشاره به اين است كه هر گروهى رنگى به خود بگيرد و برنامه‌اش را از ديگران جدا سازد، خواه در برنامه‌هاى عقيدتى باشد يا عملى، اين تلون و رنگارنگ شدن، سبب پراكندگى صفوف و به هدر رفتن نيروها و گاه جنگ‌هاى داخلى مى‌شود و سرنوشت جامعه و منافع آن را به خطر مى‌اندازد.

هرگاه- همان گونه كه امام عليه السّلام در سخن ياد شده فرموده- افراد جامعه در مسائل ساده انعطاف به خرج دهند و در امورى كه بر خلاف سليقه آن‌هاست دندان بر جگر بگذارند و تحمل پيشه كنند به يقين وحدت حاكم مى‌شود و آرامش و عظمت به جامعه باز مى‌گردد.

هرگز در طول تاريخ- باز همان گونه كه امام عليه السّلام فرموده- اختلاف و پراكندگى صفوف منشأ خير و بركت نبوده و مشكلى را حل نكرده است؛ سپس امام عليه السّلام در سوّمين و آخرين نكته كه بخش پايانى خطبه را تشكيل مى‌دهد، همه مردم را به خود سازى و اصلاح خويشتن و ترك عيب جويى دعوت كرده، مى‌فرمايد: «اى مردم! خوشا به حال آن كس كه پرداختن به حال خويش او را از توجّه به عيوب مردم باز داشته و خوشا به حال آن كس كه در خانه نشسته، روزى خود را مى‌خورد و به طاعت پروردگارش مشغول است و بر گناه‌

[١] اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٣٣٣. (حديث ١٢).