پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٠ - شرح و تفسير قرآن شفاعت كننده روز جزاست!

شرح و تفسير قرآن شفاعت كننده روز جزاست!

اين بخش از خطبه، همچنان درباره بركات و آثار قرآن سخن مى‌گويد؛ با اين تفاوت كه در بخش پيشين، سخن از بركات معنوى و مادى قرآن در اين دنيا بود و در اين بخش، سخن از بركات آن در جهان آخرت است و به ويژه بر شفاعت قرآن، تأكيد مى‌كند.

مى‌فرمايد: «بدانيد قرآن، شفاعت كننده‌اى است كه شفاعتش مورد قبول و گوينده‌اى است كه سخنش مقبول است. كس كه قرآن در روز قيامت براى او شفاعت كند مشمول شفاعت مى‌شود و آن كس كه قرآن در قيامت از وى شكايت كند گواهى‌اش بر ضد او پذيرفته خواهد شد» (و اعلموا أنّه شافع مشفّع، و قائل مصدّق، و أنّه من شفع له القرآن يوم القيامة شفّع فيه، و من محل‌ [١] به القرآن يوم القيامة صدّق عليه).

به يقين، شفاعت قرآن با زبان حال يا با زبان قال درباره كسانى است كه عامل به آن باشند و شكايت قرآن درباره كسانى است كه آن را پشت سر افكنند و نسبت به آن بى اطلاع باشند. سپس در توضيح بيش‌ترى مى‌فرمايد: «چرا كه روز قيامت، منادى صدا مى‌زند: آگاه باشيد! امروز هر كس گرفتار بذرى است كه افشانده و در گرو عاقبت اعمال خويش است؛ جز آنان كه بذر قرآن افشاندند. شما نيز از بذر افشانان قرآن و پيروان آن باشيد» (فإنّه ينادي مناد يوم القيامة: «ألا إنّ كلّ حارث‌ [٢] مبتلى في حرثه و عاقبة عمله، غير حرثة القرآن». فكونوا من حرثته و أتباعه).

اين سخن اشاره به حديث معروف «الدنيا مزرعة الآخرة» است كه هر كسى در اين سرزمين، بذرى مى‌افشاند، محصول آن را روز قيامت درو مى‌كند. امام عليه السّلام مى‌فرمايد:

[١] «محل» از ماده «محل» (بر وزن نحل) گرفته شده و معمولا به معناى شكايت كردن توأم با سعايت و عيبجويى مى‌آيد؛ ولى در اين جا تنها به معناى شكايت آمده است.

[٢] «حارث» به معناى كشاورز از ماده «حرث» (بر وزن غرس) به معناى كشاورزى گرفته شده است.