پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٦ - شرح و تفسير با صدق نيّت به درگاه خدا رويد

(همچون دوران جاهليّت)؛ زيرا امورى بر شما گذشت كه در آن، تمايلاتى پيدا كرديد كه از نظر من پسنديده نبود؛ ولى اگر امور شما به مسير اصلى باز گردد سعادتمند خواهيد شد.

وظيفه من جز تلاش و كوشش (براى بازگشت شما به راه راست) نيست و اگر بخواهم گفتنى‌ها را مى‌گويم (و كوتاهى‌هاى شما را در گذشته بر مى‌شمرم؛ ولى به دليل مصالحى صرف نظر مى‌كنم؛ فقط مى‌گويم خداوند گذشته را (بر شما) ببخشايد.

شرح و تفسير با صدق نيّت به درگاه خدا رويد

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه، همه مردم را مخاطب ساخته و چهار نكته مهم را كه در زندگى انسان‌ها اثر عميق دارد، به همگان گوشزد مى‌كند؛ نخست مى‌فرمايد: «اى مردم، دنيا آرزومندان و دل بستگان خود را فريب مى‌دهد و ارزش و اهمّيّتى براى كسانى كه آن را با ارزش بدانند قائل نيست و بر آن كس كه بر دنيا پيروز گردد سرانجام چيره خواهد شد» (أيّها النّاس، إنّ الدّنيا تغرّ المؤمّل لها و المخلد [١] إليها، و لا تنفس‌ [٢] بمن نافس فيها، و تغلب من غلب عليها).

از آن جا كه «حبّ الدّنيا»- مطابق حديث معروف- سرچشمه هر گونه گناه و خطاست، امام عليه السّلام از حبّ دنيا شروع مى‌كند. شايان توجّه اين كه نكوهش از دنيا داران نشده؛ بلكه سخن از دنيا خواهان و عاشقان و دلبستگان به آن به ميان آمده است.

زرق و برق دنيا آن چنان دنيا پرستان را مغرور مى‌سازد كه گمان مى‌كنند همه چيز جاويدان خواهد ماند؛ ولى ناگهان مى‌بينند در يك حادثه ناگوار همه چيز بر باد مى‌رود؛

[١] «مخلد» به معناى كسى است كه در جايى به طور هميشگى سكونت اختيار مى‌كند و از ماده «خلد» و «خلود» گرفته شده و در عبارت مذكور اشاره به كسى است كه به دنيا چسبيده است.

[٢] «تنفس» از ماده «نفاسه» به معناى پر قيمت بودن گرفته شده و در اين جا به معناى اهمّيّت و ارزش قائل شدن آمده است.