پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٥ - شرح و تفسير خطرات بدعتها

ساخت و اعيان و اشراف و از آن فراتر، اقوال و بستگان خويش بر همه مقدّم شمرد و همه چيز را در اختيار آن‌ها گذاشت و خليفه دوّم با صراحت گفت: دو چيز در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حلال بوده و من آن‌ها را حرام مى‌كنم و هر كس با من مخالفت كند او را مجازات خواهم كرد: «متعة النساء (عقد موقّت) و متعة الحج (حج به صورت حج تمتّع)» و بدعت‌هاى فراوان ديگرى كه در عصر خلفا روى داد كه در بعضى كتاب‌ها جمع آورى شده و مقدار قابل توجّهى است. [١] امام عليه السّلام با درايت فوق العاده‌اى كه داشت، مى‌ديد اگر جلوى اين كار گرفته نشود، همه احكام اسلام به خطر مى‌افتد و چهره نورانى اين آيين پاك به كلّى دگرگون مى‌شود؛ از اين رو پرهيز از بدعت را نشانه ايمان شمرد.

و در ادامه سخن مى‌فرمايد: « (بدانيد) بدعت‌هايى را كه مردم گذارده‌اند آن چه را بر شما حرام شده، حلال نمى‌كند؛ حلال همان است كه خدا حلال كرده و حرام همان است كه خدا حرام نموده» (و أنّ ما أحدث النّاس لا يحلّ لكم شيئا ممّا حرّم عليكم، و لكنّ الحلال ما أحلّ اللّه، و الحرام ما حرّم اللّه).

سپس در ادامه اين سخن به نكته‌اى اشاره مى‌فرمايد كه به منزله دليلى بر گفتار پيشين اوست؛ مى‌فرمايد: «شما امور مختلف را (در مورد بدعت‌ها و كج‌روى‌ها) آزموده‌ايد و خوب و بد را در اين تجربه آموخته‌ايد و با وضع گذشتگان پند و اندرز داده شده‌ايد، عبرت گرفته‌ايد و مثل‌ها براى شما زده شده و به امرى آشكار دعوت شده‌ايد» (فقد جرّبتم الأمور و ضرّستموها [٢]، و وعظتم بمن كان قبلكم، و ضربت الأمثال لكم، و دعيتم إلى الأمر الواضح).

[١] رجوع كنيد به كتاب «النص و الاجتهاد» نوشته محقق بزرگوار «مرحوم سيّد عبد الحسين شرف الدين».

[٢] «ضرّستموها» از ماده «ضرس» (بر وزن درس) به معناى گاز گرفتن يا گاز گرفتن شديد با دندان است؛ سپس به معناى بررسى دقيق درباره چيزى آمده است و در عبارت مزبور منظور همين معناست.