براى مخالفت ما با خدا و سرپيچى از فرمانش كافى است!» (و لو لم يكن فينا إلّا حبّنا ما أبغض اللّه و رسوله، و تعظيمنا ما صغّر اللّه و رسوله، لكفى به شقاقا للّه، و محادّة عن أمر اللّه).

آرى، سعادت هر دو جهان ما و صداقت ما در ادعاى ايمان به خدا و پيامبر در اين است كه آن چه را آن‌ها بزرگ شمرده‌اند بزرگ بشمريم و آن چه را آن‌ها كوچك شمرده‌اند كوچك بدانيم. پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با زرق و برق دنيا و مظاهر فريبنده‌اش مخالف بود؛ چگونه ممكن است ادعاى ايمان به او كنيم و اين مواهب فريبنده را بزرگ بشمريم و همه ارزش‌ها را در پاى آن قربانى كنيم؟! در اين جا ممكن است سؤالى مطرح شود كه اگر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله تا اين حد از غذا پرهيز مى‌كرد كه از همه مردم شكمش خالى‌تر بود، چگونه مى‌توانست در ميدان‌هاى نبرد و در برابر دشمن آن گونه استقامت كند كه على عليه السّلام مى‌گويد: «كنّا إذا احمرّ البأس اتّقينا برسول اللّه- صلّى اللّه عليه و آله- فلم يكن أحد منّا أقرب إلى العدوّ منه؛ هنگامى كه آتش جنگ شعله مى‌كشيد ما به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پناه مى‌برديم؛ چرا كه در آن لحظه، كسى از پيامبر به دشمن نزديك‌تر نبود». [١] همين پرسش درباره حضرت على عليه السّلام نيز مطرح است كه با آن قدرت نمايى در جنگ‌هاى بدر، احد، خيبر، حنين و احزاب در عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و در جمل، صفّين و نهروان در زمان خودش چگونه غذايش نان جو خشكيده بود؟! پاسخ اين سؤال را خود آن حضرت در نامه معروف «عثمان بن حنيف» [٢] بيان فرموده است: «ألا إنّ الشّجرة البريّة أصلب عودا و الرّواتع الخضرة أرقّ جلودا و النّابتات الغذية أقوى وقودا و أبطأ خمودا؛ آگاه باشيد! درختان بيابانى (كه از آب و غذاى كم‌ترى استفاده مى‌كنند چوبشان محكم‌تر است و درختان سرسبز كه همواره در كنار آب قرار دارند پوستشان نازك‌تر (و كم دوام‌تر است) همچنين درختانى كه در بيابان‌

[١] كلمات قصار، بخش قريب من كلامه، شماره ٩.

[٢] نهج البلاغه، نامه ٤٥، صفحه ٥٧٥- ٥٧٦.