پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٨ - پرسش

پرسش‌

: چگونه امير مؤمنان مى‌فرمايد: اگر آن‌ها حتى يك نفر را مى‌كشتند قتل تمام لشكرشان جايز بود تا چه رسد به اين كه به تعداد خودشان از مسلمين بى‌گناه كشتند. اين نابرابرى را با چه عنوانى از عناوين فقهى مى‌توان تفسير كرد؟

برخى گفته‌اند: كشتن آن‌ها به دليل نهى از منكر بوده است؛ زيرا اگر نهى از منكر هيچ راهى جز اين نداشته باشد، مجاز است. سوّمين و بهترين جواب اين است كه آن‌ها مصداق «مفسد فى الارض» بودند؛ چرا كه لشكرى به راه انداختند و بيعت خود را شكستند و در بخشى از كشور اسلام، فساد عظيمى به راه انداختند؛ بنابر اين داخل در آيه شريفه مى‌شوند كه: «إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا». [١] و اگر امام عليه السّلام مى‌فرمايد: گناه آن‌ها اين بود كه در برابر فجايع آنان سكوت كردند و در واقع مقدمه‌اى است براى اثبات محارب و مفسد بودن آن‌ها.

پاسخ چهارمى نيز در اين جا مطابق مذهب پيروان اهل بيت عليهم السّلام وجود دارد و آن اين كه هر كس بر امام معصوم و بر ضدّ حكومت اسلامى خروج كند، كافر است؛ همان گونه كه «خواجه طوسى» در «تجريد العقائد [٢]» مى‌گويد «و محاربوا علىّ كفرة؛ كسانى كه با على عليه السّلام به جنگ برخيزند كافرند» زيرا مى‌دانيم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام خطاب كرده، فرمود: «حربك حربي؛ جنگ با تو جنگ با من است». [٣]

[١] مائده، آيه ٣٣.

[٢] شرح تجريد، صفحه ٢٤٠، چاپ مؤسسه امام صادق عليه السّلام.

[٣] اين حديث را خوارزمى در مناقب، صفحه ١٢٩ و قندوزى در ينابيع المودّة، جلد ١، صفحه ١٧٢ و ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه، جلد ١٨، صفحه ٢٤ نقل كرده‌اند.