پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢ - ترجمه

شرح و تفسير به هوش باش!

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه بعد از هشدارهايى كه در بخش قبل آمد، به موعظه و نصيحت شنوندگان پرداخته و اندرزهاى بسيار سودمندى با عبارات كوتاه و پر معنايى بيان مى‌دارد. شنونده خود را مخاطب ساخته، مى‌فرمايد: «اى شنونده! از مستى خود به هوش آى و از غفلت بيدار شو و از عجله و شتاب خود (در امر دنيا) بكاه» (فأفق‌ [١] أيّها السّامع من سكرتك، و استيقظ من غفلتك، و اختصر من عجلتك).

اشاره به اين كه زرق و برق دنيا و مال و مقام و شهوت انسان را مست مى‌كند و در خواب غفلت، فرو مى‌برد و او را بدون مطالعه به شتاب وا مى‌دارد و اين امور سه گانه موجب انواع اشتباهات و خطاها و گناهان است. از آدم مست و خواب و شتابزده چه انتظارى جز اشتباه و خطا مى‌توان داشت؟! سپس مى‌افزايد: «در آن چه از زبان پيامبر امى صلّى اللّه عليه و آله به تو رسيده و راه فرارى از آن نيست، درست بينديش (و دستورات آن بزرگوار را به كار بند) و با كسى كه نسبت به اين دستورات مخالفت كند همراه مشو و او را به آن چه براى خود راضى شده واگذار!» (و أنعم الفكر فيما جاءك على لسان النّبىّ الأمّىّ‌