پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٦ - شرح و تفسير حكومتى ظلمانى و وحشتناك در پيش است

شتران باركش گناهانند.

سوگند ياد مى‌كنم باز هم سوگند ياد مى‌كنم كه بعد از من بنى اميّه خلافت را همچون اخلاط سر و سينه بيرون مى‌افكنند، سپس هرگز طعم آن را نخواهند چشيد و تا آن زمان كه شب و روز در پى هم مى‌آيند از آن بهره‌اى نخواهند گرفت.

شرح و تفسير حكومتى ظلمانى و وحشتناك در پيش است‌

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به فتنه فراگير بنى اميّه اشاره مى‌كند كه تمام مسلمين را در غم و اندوه فرو مى‌برد و ظلم و ستم آن‌ها در تمام خانواده‌ها وارد مى‌شود؛ در حالى كه راه فرارى از آن ندارند؛ چرا كه نتيجه اعمال خود مردم است؛ مى‌فرمايد: «در آن هنگام خانه‌اى در شهر و خيمه‌اى در بيابان باقى نمى‌ماند، جز اين كه ستمگران غم و اندوه را در آن فرو مى‌ريزند و بلا و بدبختى را در آن وارد مى‌كنند» (فعند ذلك لا يبقى بيت مدر [١] و لا وبر [٢] إلّا و أدخله الظّلمة ترحة [٣]، و أولجوا فيه نقمة).

ممكن است در خانه‌اى غم و اندوه بيايد، ولى ظلم نيايد؛ غم و اندوه ديگران، دوستان و بستگان و توده مردم، ولى ظلم بنى اميّه چنان بود كه هم غم و اندوه را با خود به همه جا مى‌برد و هم مصيبت و بلا و بدبختى را؛ چرا كه دستياران ظالمان هميشه از ميان افرادى همانند خود آن‌ها انتخاب مى‌شوند. گويى روح آن‌ها در تمام پيكر حكومتشان دميده مى‌شود و همه به ظلم و ستم مى‌پردازند تا چند صباحى بر سر قدرت بمانند.

سپس مى‌افزايد: «در آن روز براى آن‌ها (مردم ستمديده) نه در آسمان عذر پذيرى‌

[١] در لغت گاه به معناى گل‌هاى به هم فشرده و گاه به معناى خشت خام و گاه به معناى آجر سنگ آمده است و «بيت مدر» معمولا به خانه‌هاى شهرى گفته مى‌شود.

[٢] «وبر» به معناى كرك و پشم است و «بيت و بر» به خانه‌هاى بيابانى كه به صورت چادرهاى پشمى است، اطلاق مى‌شود.

[٣] «ترحه» به معناى اندوه و حزن است.