پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨١ - خطبه در يك نگاه

خطبه ١٧٢ [١] و من خطبة له عليه السّلام‌

خطبه در يك نگاه‌

امام عليه السّلام در اين خطبه بعد از حمد و ثناى الهى، اشاره به كارشكنى‌هاى جمعى از سرشناسان صحابه و زخم زبان‌هاى آن‌ها اشاره مى‌كند. اين خطبه از سه بخش تشكيل مى‌شود:

در بخش اوّل اشاره به تعبير بسيار زننده‌اى مى‌فرمايد كه «عبد الرحمن بن عوف» (يا «سعد بن ابى وقّاص») در روز شورا (شوراى شش نفرى عمر) به امام عليه السّلام گفت و نسبت حرص بر خلافت به آن حضرت داد و امام عليه السّلام پاسخى شايسته به او داد.

در بخش دوّم، امام عليه السّلام شكايت قريش و همدستان آن‌ها- كه بر ضدّ او اقدام كردند- به‌

[١] سند خطبه:

به نظر مى‌رسد كه اين خطبه بخشى از نامه‌اى است كه امام عليه السّلام در اواخر ايّام خلافتش مرقوم داشت و حوادثى را كه بعد از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله تا آن زمان واقع شده بود به طور فشرده در آن برشمرد و دستور داد آن را براى مردم بخوانند و كسى كه جمله «انك على هذا الامر لحريص؛ تو نسبت به امر خلافت حريص هستى» به امام عليه السّلام گفت، «عبد الرحمن بن عوف» در روز شوراى شش نفرى عمر براى انتخاب خليفه بعد از او بود (و امام عليه السّلام پاسخ دندان شكنى به او داد كه در اين خطبه نقل شده است) اين مطلب را «طبرى» در كتاب «مسترشد» آورده است. (مصادر نهج البلاغه، جلد ٢، صفحه ٤١٤).