پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٨ - نكته چگونه تاريخ تكرار مىشود؟

«بهشت، سرمنزل پيش تازان و آتش دوزخ پايان كار تقصير كاران است» (فالجنّة غاية السّابقين، و النّار غاية المفرّطين).

منظور از «سابقين» سبقت گيرندگان در مسير طاعت خداست؛ كه سرمنزل مقصودشان بهشت است؛ همان گونه كه قرآن مى‌فرمايد: «سابِقُوا إِلى‌ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا». [١] و جمله «و النّار غاية المفرّطين» اشاره به كسانى است كه به علت كوتاهى و تقصير و از دست دادن فرصت‌ها گرفتار خسران و زيان شده و سرانجام‌شان دوزخ است؛ همان گونه كه قرآن درباره اين افراد مى‌گويد: «روز قيامت مى‌گويند: اى افسوس بر ما كه درباره قيامت كوتاهى كرديم!» «قالُوا يا حَسْرَتَنا عَلى‌ ما فَرَّطْنا فِيها». [٢]

نكته چگونه تاريخ تكرار مى‌شود؟

تاريخ بشر مجموعه‌اى است از حوادث بى‌شمار و بسيار متنوّع و گوناگون؛ ولى هنگامى كه درست در آن دقّت مى‌كنيم مى‌توانيم ويژگى‌هايى براى حوادث گوناگون آن پيدا كنيم و همه را در گروه‌هاى معيّن و عناوين خاصّى بگنجانيم، بخشى از آن ويژگى‌ها چنين است:

١- زوال سريع نعمت‌ها و قدرت‌ها: آرى نعمت‌ها و قدرت‌ها به سرعت مى‌آيند و مى‌روند و جاى خود را به ديگرى مى‌سپارند.

٢- ناپايدارى: از ويژگى‌هاى حوادث اين جهان، ناپايدارى است. تا انسان به چيزى دل خوش مى‌كند، آن را از دست مى‌دهد و تا به كسى دل مى‌بندد، جاى خالى او را مشاهده مى‌كند.

[١] حديد، آيه ٢١.

[٢] انعام، آيه ٣١.