پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٠ - ٢- ايراد عمده كار شورشيان

٢- ايراد عمده كار شورشيان‌

بى شك، شورشى كه بر ضدّ عثمان به پا شد، بسيار ريشه‌دار بود؛ زيرا طرفداران عثمان و بستگان و ياران او- در ميان مردم مدينه كم نبودند- نتوانستند در برابر آن بايستند و گروه مهاجران و انصار، غالبا تماشاچى اين صحنه بودند. دليل آن هم روشن است؛ زيرا كمتر كسى بود كه از حكومت عثمان، دل خوشى داشته باشد؛ جز همان گروه خويشاوندان و اطرافيان او كه بر مقامات و بيت المال چنگ انداخته بودند و به يغما مى‌بردند.

هر محقّق بى‌طرفى كارهاى دوران خلافت عثمان را غير قابل توجيه مى‌داند؛ به همين دليل، شايسته بود قبل از آنى كه شورشى از قشرهاى پايين برخيزد، بزرگان صحابه از مهاجرين و انصار، او را به محاكمه دعوت مى‌كردند تا كار به دست توده مردم نيفتد.

بنابر اين، ايراد عمده كار شورشيان اين است كه خارج از محور قوانين قضايى اسلام، به طور خودسرانه عمل كردند و همان گونه كه گفتيم مى‌بايست محاكمه به دست بزرگان صحابه انجام مى‌شد و اگر امير مؤمنان على عليه السّلام در خطبه ياد شده مى‌فرمايد: «اگر اوضاع آرام شود، من متخلّفان را كيفر خواهم داد» به جهت همين موضوع است؛ همان گونه كه آن حضرت در مدّت محاصره عثمان، براى خاموش كردن اين آتش، تلاش و كوشش فراوانى كرد و فرزندانش حسن و حسين را براى اين كار فرستاد.

بنابر اين، جوابى كه حضرت در اين خطبه بيان فرموده، حساب شده و هماهنگ با قوانين قضايى اسلام است.