پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩ - پرسش ديگر

در مورد فجايع طلحه و زبير و عايشه در جنگ جمل در جلد اوّل اين كتاب ذيل خطبه سوّم و سيزدهم و جلد دوّم، در تفسير خطبه ٢٢ و ٣١ و جلد پنجم در تفسير خطبه ١٣٧ بحث كافى شده است.

: در اين جا پرسش ديگرى مطرح است و آن اين كه اگر همه آن‌ها مستحق قتل بودند- به سبب اين كه گروهى از مسلمين را حتّى قبل از جنگ كشتند- چرا امام عليه السّلام بعد از پيروزى تمام همدستان طلحه و زبير را قصاص نفرمود؟ حتى عايشه به حكم محاربه با امام مسلمين و قيام بر ضدّ حكومت اسلامى و ايجاد فساد در زمين مستحق قتل بود؛ ولى چنان كه مى‌دانيم امام عليه السّلام او را با احترام به مدينه باز گرداند؟

پاسخ اين پرسش روشن است و آن اين كه اوضاع به قدرى توفانى و شرايط بحرانى بود كه اگر امام عليه السّلام دست به چنين كارى مى‌زد مخالفان به آسانى مى‌توانستند توده‌هاى عوام مسلمين را بر ضدّ او بشورانند؛ لذا در نقلى از عمرو عاص مى‌خوانيم كه به عايشه گفت:

«اى كاش در روز جنگ جمل كشته شده بودى!» عايشه به او گفت: «بى پدر چرا؟» عمرو گفت: «تو از دنيا مى‌رفتى و وارد بهشت مى‌شدى! و ما كشتن تو را بزرگ‌ترين دستاويز بر ضدّ على قرار مى‌داديم. [١]» به هر حال، اين افتخارى است براى على عليه السّلام كه از آن‌ها صرف نظر كرد و جامعه اسلامى را نجات داد.

(١) شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، جلد ٦، صفحه ٣٢٢.