پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢١ - شرح و تفسير عظمت خداوند و كرامت پيامبرش

آرى، در تمام پهنه هستى نه چيزى از كليات بر او مخفى است؛ نه چيزى از جزئيات ايمان به چنين خدايى براى تربيت انسان كافى است. آرى، كافى است كه بداند عالم، محضر خداست و اسرار درون و برون ما بر او آشكار است. به همين دليل در قرآن مجيد مى‌خوانيم: «اگر تمام درختان، قلم شوند و هفت اقيانوس ديگر بر آن‌ها اضافه شود (اين‌ها همه پايان مى‌يابد؛ ولى) كلمات خدا پايان نمى‌گيرد». [١] سپس امام عليه السّلام در ادامه اين سخن گواهى به وحدانيّت معبود يگانه مى‌دهد؛ چرا كه تنها چنين خدايى شايسته عبوديت است؛ نه غير او؛ عرضه مى‌دارد: «گواهى مى‌دهم كه جز اللّه معبودى نيست و همتايى براى او وجود ندارد؛ نه شك و ترديد در هستى او راه دارد، و نه كفر در دين و آيينش و نه مى‌توان خلقتش را انكار كرد» (و أشهد أن لا إله إلّا اللّه غير معدول‌ [٢] به، و لا مشكوك فيه، و لا مكفور دينه، و لا مجحود تكوينه).

به اين ترتيب، امام عليه السّلام هر گونه شرك و شك كفر به آيات تكوينى و تشريعى را نفى مى‌فرمايد. به تعبير ديگر، نخست هر گونه شبيه و همتا را از ذات پروردگارش نفى مى‌كند؛ سپس شك در ذات مقدّس او و بعد به افعال تشريعى و تكوينى خداوند مى‌پردازد و تصريح مى‌كند كه نه در دين و آيين او جايى براى اين كار است و نه در خالقيت و ربوبيت او در جهان آفرينش.

آن گاه مى‌افزايد: «شهادت كسى كه نيّتش راست، درونش پاك، يقينش خالص، و ميزان عملش (با ايمان و اعمال صالح) سنگين است» (شهادة من صدقت نيّته، وصفت‌ [٣] دخلته‌ [٤] و خلص يقينه، و ثقلت موازينه).

[١] لقمان، آيه ٢٧.

[٢] «معدول» از ماده «عدل» (بر وزن علم) به معناى شبيه و همتا گرفته شده است.

[٣] از ماده «صفا» به معناى پاكى گرفته شده است.

[٤] «دخله» به معناى باطن و درون چيزى است.