پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٣ - شرح و تفسير ناتوانى انديشهها در برابر عظمت او

«فرمان او قطعى و حكيمانه است» (أمره قضاء و حكمة).

يعنى در عين قاطعيت، آميخته با حكمت است؛ نه همچون اوامر مستبدان و قدرتمندان زورگو كه فرمان قطعى مى‌دهند، اما حكمتى در آن وجود ندارد.

«امر» در اين جمله، معناى وسيعى دارد؛ هم اوامر تكوينى را شامل مى‌شود، مانند « «إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ»؛ فرمان او هنگامى كه چيزى را اراده كند، مى‌گويد: موجود باش، آن هم فورا موجود مى‌شود!». [١] و هم اوامر تشريعيه را مانند: « «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى‌»؛ خداوند شما را به عدالت و احسان و كمك به خويشان امر مى‌كند» [٢] و در هر حال اوامر او داراى حكمت، و فوايد بى‌شمارى است كه عايد بندگان مى‌شود.

سپس مى‌افزايد: «و رضاى او امان و رحمت» (و رضاه أمان و رحمة).

ممكن است كسانى از فردى راضى شوند و به او امان دهند، اما امان آميخته با وحشت باشد؛ اما امان الهى چنين نيست؛ آميخته با رحمت است.

در جمله سوّم از داورى خدا سخن مى‌گويد و مى‌فرمايد: «با علم و آگاهى داورى مى‌كند» (يقضي بعلم).

نه مانند بسيارى از انسان‌ها كه داورى‌شان نا آگاهانه و آميخته با جهل است.

و در چهارمين جمله مى‌فرمايد: «و با حلم و بردبارى عفو مى‌كند» (و يعفو بحلم) آرى، عفو او با حلم او آميخته است و كسانى را كه عفو كرد، مؤاخذه و مجازات نمى‌كند.

نه همچون انسان‌ها كه گاه بر سر لطف مى‌آيند و عفو مى‌كنند و گاه بر سر غضب مى‌نشينند و عفو شدگان را مجازات مى‌كنند.

سپس امام عليه السّلام، با ذكر اين اوصاف چهار گانه به سراغ حمد و ستايش خدا مى‌رود؛ حمدى كه هشت بار در اين بخش تكرار شده و در هر مرحله، وصف خاصى براى آن شده‌

[١] يس، آيه ٨٢.

[٢] نحل، آيه ٩٠.