پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٦ - ١- خيل گواهان عمل

پنهانى‌ها) تعبير شده است.

و در آخرين جمله بعد از بيان آن همه هشدارها مى‌فرمايد: «حال كه چنين است از عبرت‌ها پند گيريد، از دگرگونى نعمت‌ها اندرز پذيريد و از هشدار هشدار دهندگان بهره گيريد» (فاتّعظوا بالعبر، و اعتبروا بالغير، و انتفعوا بالنّذر).

«عبر» (جمع عبرت) اشاره به حوادث عبرت انگيزى است كه در طول تاريخ به چشم مى‌خورد و در عمر خود نيز فراوان ديده‌ايم و «غير» (جمع غيرة به معناى تغيير) اشاره به انقلاب‌ها و تغييرهاى روزگار و دگرگونى نعمت‌ها و نزول بلاهاست و «نذر» (جمع نذير) به معناى انذار كننده و هشدار دهنده است؛ اعم از: پيامبران و امامان يا آيات الهى و روايات آن‌ها و يا حوادث روزگار.

نكته‌ها

١- خيل گواهان عمل‌

با اين كه خداوند، شاهد و ناظر اعمال ما در همه حال و در هر زمان و مكان است و علم او به همه چيز براى ثبت و ضبط اعمال به يقين كفايت مى‌كند، براى اثبات حجت بيشتر و جلب توجّه نيكوكاران و بد كاران، مراقبان مختلفى بر ما گمارده كه شاهدان اعمال مايند؛ از جمله:

١. اعضا و جوارح بدن ما و حتى پوست تن، مطابق آياتى كه نازل شده، گواه اعمال مايند. جالب اين كه بعد از مطرح شدن موضوع «شبيه سازى» اين حقيقت براى همه روشن شده كه هر ذره‌اى از ذرات بدن انسان يك انسان كامل را در خود جاى داده است! و جالب‌تر اين كه اخيرا براى شبيه سازى از پوست تن استفاده كرده‌اند.

٢. «حفظه» و «كتّاب» يعنى فرشتگان مأمور ثبت اعمال.

٣. زمينى كه در آن زندگى مى‌كنيم نيز شاهد و گواه ديگرى است؛ قرآن مجيد