پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٤ - شرح و تفسير نشانههاى پيشوايان عادل و ستمگر

چون برنامه‌هاى سازنده فرهنگى از مهم‌ترين وظايف پيشواى عادل است.

و در سوّمين و چهارمين وصف، اقامه سنت‌هاى معلوم و اماته بدعت‌هاى مجهول را مى‌شمرد؛ زيرا امام عادل بايد برنامه‌ريزى دقيقى داشته باشد كه سنت‌هاى حسنه به فراموشى سپرده نشود و پاكى و تقوا و آگاهى و تعاون بر نيكى‌ها و امر به معروف و نهى از منكر همچنان در صحن جامعه آشكار و مورد توجه باشد و به عكس، بدعت‌هاى زشت و خرافات و اختلافات و كشمكش‌ها و خلاصه آن چه را پيغمبران الهى با زحمت‌هاى فراوان از بين امت‌هاى الهى برچيدند، دوباره زنده نشود و به ويژه تصريح مى‌فرمايد:

سنت‌ها و بدعت‌ها همه نشانه دارد. نشانه سنت‌ها امنيّت و آرامش اجتماع، شكوفايى استعدادها و توجّه مردم به معنويات است و به عكس، نشانه بدعت‌ها، نابه‌سامانى، اختلاف، آلودگى‌ها و پيوستن به خرافات است.

ويژگى‌هاى پيشواى ظالم (امام جائر) درست نقطه مقابل امام عادل است او هم خودش گمراه است و هم مردم را به گمراهى مى‌كشاند، هم سنت‌هاى الهى را به فراموشى مى‌سپارد و هم بدعت‌هاى فراموش شده را زنده مى‌كند و مى‌دانيم متأسفانه برنامه‌اى را كه خليفه سوّم و دار و دسته او در مورد تقسيم پست‌هاى حكومت اسلامى و بيت المال دنبال مى‌كردند، منطبق بر همين ويژگى‌هاى امام جائر بود.

سپس به نقطه مقابل آن اشاره فرموده، مى‌گويد: «بدترين مردم نزد خداوند پيشواى ستمگرى است كه هم خود، گمراه است و هم مردم به وسيله او گمراه مى‌شوند، كسى كه سنّت‌هاى مورد قبول را از ميان برده و بدعت‌هاى متروك را زنده كرده است» (و إنّ شرّ النّاس عند اللّه إمام جائر ضلّ و ضلّ به، فأمات سنّة مأخوذة، و أحيا بدعة متروكة).

بديهى است زمانى پايه‌هاى عدالت در جامعه محكم مى‌شود كه سنن الهى- كه ضامن خير و سعادت انسان‌هاست- زنده شود و بدعت‌هايى كه مردم را به فساد و تباهى و ظلم و تبعيض مى‌كشاند متروك شود. پيشوايى كه عكس اين كار انجام مى‌دهد، به طور