پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - شرح و تفسير شرح عميق ديگرى از صفات جمال و جلال او

بوده و پايانى است كه سرآمدى ندارد. پيشانى‌ها در برابر عظمتش به خاك افتاده و لب‌ها به يگانگى‌اش گشوده شده است. براى هر مخلوقى به هنگام آفرينش، حدّى قرار داد تا با وجود مقدّسش شباهت نيابد. افكار و انديشه‌ها هرگز نمى‌تواند با حدود و حركات و نه با اعضا و ابزار، اندازه و حدّى براى او بيان كند. هرگز درباره او نتوان گفت «كى» (به وجود آمده)؟ و برايش سرآمدى نيست كه گفته شود «تا كى» (باقى است)؟ آشكارى است كه درباره‌اش نتوان گفت: از چه چيز عيان شده و مخفى و پنهانى است كه نمى‌توان گفت: در چه چيز پنهان شده؟ او نه جسم آشكارى است كه بتوان انتهايش را جستجو كرد و نه پوشيده و پنهان است كه چيزى بر آن محيط باشد. نزديكى او به موجودات آن چنان نيست كه به آن‌ها چسبيده باشد و دورى او از آن‌ها آن گونه نيست كه از آن‌ها جدا گردد! نگاه‌هاى خيره بندگان از او پنهان نيست و نه تكرار الفاظ (بر زبان آن‌ها)، نه نزديك شدن به تپه‌ها و بالا رفتن از آن‌ها و نه برداشتن گام‌هاى بلند در شب‌هاى ظلمانى. شب‌هايى كه (سرانجام) ماه درخشان بر آن مى‌تابد (و از ظلمت آن مى‌كاهد) و به دنبال آن، خورشيد نورانى از طلوع تا غروب بر آن مى‌گذرد (و تاريكى‌ها را بر مى‌چيند) علم او در تغييرات و دگرگونى‌هاى زمان‌ها و روزگاران از روى آوردن شب و پشت كردن روز نافذ است. (و دامنه علمش به قدرى گسترده است كه) پيش از پايان و سرآمد هر چيز و قبل از احصا و شمارش آن‌ها از همه آگاهى داشته و دارد، و چيزى بر او مخفى و پنهان نيست از آن چه محدود كنندگانش به او نسبت مى‌دهند برتر است و محدوديت از نظر اندازه و ابعاد و انتخاب منزلگاه و جايگزين شدن در مكان (براى او مفهوم ندارد چرا كه) حدّ و اندازه مخصوص آفريده‌هاى اوست و مربوط به غير او.

شرح و تفسير شرح عميق ديگرى از صفات جمال و جلال او

همان گونه كه گفته شد بخش اوّل اين خطبه مجموعه‌اى از صفات خداوند متعال را بيان مى‌كند و جالب اين كه در آغاز از صفات فعل يعنى آفرينش جهان هستى و عجايب و