پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٧ - شرح و تفسير توجهى ديگر به مبدأ و معاد

شب‌ها و روزها به سرعت مى‌گذرد. سال و ماه‌ها طى مى‌شود. حوادث غير منتظره، بيمارى‌ها، بلاها، جنگ‌ها و امور ديگرى از اين قبيل همه و همه، انسان‌ها را هدف گرفته‌اند.

بعد از اين هشدار، همگان را به اين حقيقت متوجّه مى‌سازد و مى‌فرمايد: «آن كس كه به غير خويش پردازد و از خود غافل شود، در تاريكى‌ها سرگردان مى‌ماند و در مهلكه‌ها گرفتار مى‌شود. شياطين او را در طغيانش به پيش مى‌رانند و اعمال بدش را در نظرش جلوه مى‌دهند!» (فمن شغل نفسه بغير نفسه تحيّر في الظّلمات، و ارتبك‌ [١] في الهلكات، و مدّت به شياطينه في طغيانه، و زيّنت له سيّى‌ء أعماله).

هر انسانى مجموعه‌اى از عيوب و نقصان‌ها و نقاط ضعف را در خود دارد و تنها راه نجات او پرداختن به اصلاح آن‌هاست تا به تدريج به صورت انسان كاملى درآيد و شايسته قرب خدا و نام والاى خليفة اللّه شود؛ ولى كسى كه به بيرون خويش يعنى به انسان‌هاى ديگر يا مسايلى از قبيل: مال و مقام و ثروت و جاه بپردازد، سرگردانى و گرفتارى او يقينى است و از آن اسفبارتر اين كه شياطين، چنين انسان غافلى را در طغيانش تشويق مى‌كنند و اعمال زشت او را چنان زينت مى‌دهند كه جزو نقاط قوّت خود مى‌شمرد و به آن افتخار مى‌كند. بديهى است چنين انسان گرفتارى راه نجاتى نخواهد داشت.

قرآن مجيد درباره اين گونه افراد مى‌فرمايد: « «كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ»؛ آن‌ها همچون كسى‌اند كه در ظلمت‌ها گرفتار شده و از آن خارج نمى‌گردد. آرى، اين گونه براى كافران، اعمال زشتى را كه انجام مى‌دادند، تزيين شده است». [٢] و در پايان اين بخش به سرنوشت نهايى و سرانجام كار اشاره كرده، مى‌فرمايد:

[١] «ارتبك» از ماده «ربك» (بر وزن ربط) به معناى پريشان و درهم شدن كار است؛ به گونه‌اى كه نجات براى انسان مشكل شود.

[٢] انعام، آيه ١٢٢.