پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٠ - شرح و تفسير خوشا به حال آنها كه مشغول اصلاح خويشاند

در جمله اوّل، امام عليه السّلام اشاره به گناهان صغيره مى‌كند كه وعده بخشش آن‌ها مشروط به ترك گناهان كبيره در قرآن مجيد ذكر شده است‌ «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ». [١] و يا اشاره به گناهان كبيره‌اى است كه جنبه حق اللّه دارد و انسان مى‌تواند با آب توبه و ندامت آن را بشويد و با اعمال صالح خود گذشته را جبران كند.

و اما جمله دوّم كه سوّمين نوع ظلم را بيان مى‌كند، اشاره به حق الناس است كه اسلام، اهمّيّت فوق العاده‌اى براى آن قائل شده و مجازات آن شديد است و تا صاحب حق از آن نگذرد، خداوند نمى‌بخشد؛ بنابر اين تعبير به قصاص در عبارت مزبور اشاره به مجازات الهى است؛ نه قصاص معروف و مصطلح؛ لذا بعد از آن مى‌فرمايد: اين قصاص الهى نه همچون جراحات تير و خنجر است و نه همچون ضربات شلاق؛ بلكه مجازات‌هايى است كه همه اين‌ها در برابر آن ناچيز است؛ از درون مى‌سوزاند و به برون سرايت مى‌كند؛ آن گونه كه در قرآن بيان شده است: « «نارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ»؛ آتش سوزان الهى است كه از قلب‌ها سر بر مى‌كشد». [٢] در حديثى از امام صادق عليه السّلام مى‌خوانيم: «خداوند به يكى از پيامبرانش- كه در كشور يكى از جباران زندگى مى‌كرد- وحى فرستاد كه نزد آن پادشاه جبار برو و به او بگو: من به تو حكومت نداده‌ام كه خون مردم را بريزى و اموال آن‌ها را غصب كنى. من تو را بدان دليل به اين منصب گماردم كه ناله مظلومان را كه به درگاه من مى‌نالند خاموش كنى؛ چرا كه من از حقوق غصب شده آن‌ها صرف نظر نمى‌كنم؛ هر چند كافر باشند!» [٣].

امام باقر عليه السّلام نيز مى‌فرمايد: «هر كس به ديگرى ستم كند، خداوند در مقابل آن، وى را مجازات خواهد كرد؛ مجازاتى در جانش و مالش؛ ولى ظلم‌هايى كه بين انسان و خداست‌

[١] نساء، آيه ٣١.

[٢] همزه، آيات ٦ و ٧.

[٣] اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٣٣٣. (حديث ١٤).