تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٨٢ - ٢٠ كفاية الأثر

راوندى (م ٥٧٣ ق) چاپ شد.[١] اين كتاب با عنوان‌ الكفاية فى النصوص‌[٢]، الكفاية فى النصوص على‌ عدد الأئمّة عليهم السلام‌[٣]، و نيز كفاية الأثر فى النصوص على الأئمة الإثنى عشر ياد شده است. انتساب‌ كفاية الأثر به ابن خزّاز، معروف است. اين كتاب مصادر كتاب‌هاى حديثى و كلامى، مانند: بحار الأنوار، وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل‌ است.[٤] نسخه چاپى شامل مقدّمه محقّق، مقدّمه مؤلّف و اصل كتاب است. در مقدّمه محقّق، شرح حال مؤلّف، جايگاه كتاب و معرّفى نسخه‌هاى خطّى آمده است. مقدّمه مؤلّف، به انگيزه تأليف اختصاص دارد، گوياى آن كه مؤلّف، اين كتاب را بر حسب نياز زمان خويش تأليف كرده است. در آن دوره، شمارى از شيعيان كه ايمان قوى نداشتند و كم‌دان نيز بودند، در مسئله امامت و تعداد امامان ترديد داشتند و بعضى از آنها تحت تأثير شبهات معتزله، به انكار نصوص بر امامت ائمه عليهم السلام نيز مى‌پرداختند.

در اين شرايط، ابن خزّاز اين كتاب را با استفاده از روايات صحابه و اهل بيت عليهم السلام تأليف كرد.

اصل كتاب، در دو بخش سامان يافته است. بخش نخست، به روايات صحابيان معروف اختصاص دارد، از جمله: عبد اللَّه بن عبّاس، عبد اللَّه بن مسعود، ابو سعيد خُدرى، ابو ذر غفارى، سلمان فارسى، جابر بن سَمُرة، جابر بن عبد اللَّه، انس بن مالك، ابو هُريره، عمر بن خطّاب، زيد بن ثابت، زيد بن ارقم، ابى امامة، واثلة بن اسقع، ابو ايّوب انصارى، عمّار بن ياسر، حذيفة بن اسيد، عمران بن حصين، سعد بن مالك، حذيفة بن يمان، ابو قُتاده انصارى، على بن ابى طالب و حسن و حسين عليهما السلام و از زنان، امّ سلمه، عايشه و فاطمه دختر رسول خدا صلى الله عليه و آله.

[١]. تراثنا، ش ٢٣، ص ٢٣٧، ٢٣٨.

[٢]. معالم العلماء، ص ١٠٦.

[٣]. وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٤٠.

[٤]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٧؛ الذريعة، ج ١٨، ص ٨٦.