تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٨١ - تأليفات

١٩. ابوالجيش بلخى (م ٣٦٧ ق)

مظفّر بن محمّد بن احمد بلخى، مكنّا به ابو الجيش (ابو الحسن) و معروف به ابو الجيش بلخى؛ محدّث و متكلّم. كنيه اين محدّث در مصادر، ابو الجيش‌[١] و گاه ابو الحسن‌[٢] ذكر شده است. جزئيات زندگى وى دانسته نيست. او اهل بلخ، از توابع خراسان بود و به بلخى و گاه خراسانى اشتهار يافت. به قرينه استماع شيخ مفيد از او،[٣] وى به بغداد رفته است. ابو الجيش اخبار شناس و متكلّمى برجسته بود. وى در كلام، شاگرد متكلّم معروف شيعى، ابو سهل نوبختى بود.

تأليفات‌

ابو الجيش در زمينه كلام، مناقب و مثالب و رجال، كتاب نوشت.

آثار ناياب: ١. كتابى در مثالب موسوم به‌ فعلتَ فلا تلم‌، ٢. الإمامة، ٣. نقض كتاب العثمانية جاحظ، ٤. الكمال‌، ٥. بعض ما روى من مناقب الرجال‌، ٦. فدك‌، ٧. الأرزاق و الآجال‌.

اين آثار همگى ناياب‌اند.

كتاب مناقب او كه با عنوان‌ الكمال،[٤] خصال الكمال،[٥] خصال الكمال و بعض ما روى من مناقب الرجال‌[٦] و رجال أبى الجيش‌[٧] آمده، تا سده ششم نيز در دسترس بود.

ابن شهر آشوب (م ٥٧٩ ق) يك روايت‌[٨] و محمّد باقر مجلسى با واسطه، از آن نقل كرده‌اند.[٩]

[١]. رجال النجاشى، ص ٤٢١؛ الفهرست، طوسى، ص ٢٥١؛ معالم العلماء، ص ١٥٩.

[٢]. المناقب، ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٣٦٥.

[٣]. رجال النجاشى، ص ٤٢١؛ فهرست طوسى، ص ٢٥١.

[٤]. معالم العلماء، ص ١٥٩.

[٥]. المناقب، ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٣٨٥.

[٦]. الذريعة، ج ٧، ص ١٦٣.

[٧]. الذريعة، ج ١٠، ص ١٥١.

[٨]. المناقب، ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٣٨٥.

[٩]. بحار الأنوار، ج ٤٠، ص ٣٢٢.