تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٥١٧ - ادبيات زيارت نامه نويسى
تأليف نمود كه يكى از معدود آثار دعايى- زيارتى اماميه، بهجامانده از اين برهه است. در منابع رجالى، مطالب چندانى درباره شرح حال وى وجود ندارد؛ امّا نگاهى به فهرست مشايخ او نشان مىدهد كه اوج فعاليت علمى مشهدى، در سه دهه آخر قرن ششم بوده است.
مشهدى نزد مشايخ رى، عراق (نجف) و حلّه به تحصيل پرداخته و در حلّه به سال ٥٧٤ ق، از ابو المكارم حمزة بن على حلبى، ابو الحسين ورّام بن ابى فراس- كه نزد او كتاب تنبيه الخواطر را خوانده-، ابن شهرآشوب و سيّد عبد الحميد بن تقى علوى (در سال ٥٨٠ ق)، سماع حديث داشته است.
در نجف، وى از سيّد بهاء الشرف محمّد بن حسن، راوى صحيفه سجّاديه، اين مجموعه دعايى را به روايت دريافت كرده است. جالب توجّه، ذكر مشايخ متعدّدى است كه وى صحيفه سجّاديه را از آنها شنيده است. به عنوان مثال، وى صحيفه را نزد ابو الحسن بن عريضى علوى به سماع در شوّال ٥٥٦ شنيده است.
مركزيت يافتن حلّه در انتقال ميراث شيخ طوسى را مىتوان از خبر روايت تمام آثار شيخ طوسى از طريق ابو البقاء هبة اللَّه بن نما بن على بن حمدون ربعى به وسيله مشهدى دريافت.[١] مشهدى همچنين نزد ابن بِطْريق (م ٦٠٦ ق) تمام آثار وى را خوانده و همو اجازه روايت تمام آثار و رواياتش را به مشهدى داده است.
كتاب المزار مشهدى، يكى از قديمىترين كتب ادعيه زيارتى شيعه در كنار كامل الزيارات ابن قولويه و كتابى تحت همين نام از شيخ مفيد است. ابن طاووس (رضى الدين على) در مصباح الزائر و سيّد عبد الكريم بن طاووس در فرحة الغَرىّ از اين كتاب به تكرار، نقل قول آوردهاند.[٢] المزار، با ذكر آداب و ادعيه روايت شده در زيارت
[١]. اين هبة اللَّه بن نما، سرسلسله خاندان ابن نماست( ر. ك: در دائرة المعارف بزرگ اسلامى، مدخل« ابن نما») كه از فعاليتهاى حديثى وى، تنها از گزارش روايت كتاب سليم بن قيس در نجف، خبر داريم. ابن حجر عسقلانى به نقل از ابن ابى طى در مورد وى نوشته است:« كان من رؤساء الإماميّة و الغالب عليه الحديث. روى عن الحسين بن أحمد بن يحيى و غيره. روى عنه أبو جعفر بن على الجابرى ... عاش إلى بعد الثمانين و خمس مئة»( ر. ك: لسان الميزان، ج ٧، ص ٢٥٨).
[٢]. ر. ك: كتابخانه ابن طاووس، ص ٨٣- ٨٥.