تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٤٨٥ - سيد فضل الله حسينى راوندى
حديثى معدودى از او موجود است،[١] لازم است به دليل اهتمام وى به تدريس و استنساخ كتب متقدّم امامى، در موردش سخن گفته شود.
سمعانى، وى را در كاشان ديده و در موردش چنين نوشته است:
و أدركت بها[٢] السيّد الفاضل أبا الرضا فضل اللَّه بن علىّ العلوى الحسنى القاسانى، و كتبت عنه أحاديث و أقطاعاً من شعره، و لمّا وصلت إلى باب داره، قرعت الحلقة و قعدت على الدكّة أنتظر خروجه، فنظرت إلى الباب فرأيت مكتوباً فوقه بالجصّ:
«إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً».[٣]
افضل الدين حسن بن ابراهيم خومجانى، كتاب الأمالى سيّد مرتضى، و وجيه الدين عبد الجبّار بن حسين، كتاب خصائص الأئمّة ى شريف رضى را در سال ٥٥٥ ق، در كاشان و ظاهراً در همان مدرسه مجديه، نزد وى سماع و قرائت نمودهاند.[٤] از آثار حديثى وى مىتوان به كتاب ضوء الشهاب،[٥] أدعية السرّ و كتاب النوادر اشاره
[١]. يكى از قديمىترين نسخههاى موجود نهج البلاغه، نسخهاى است كه ابو الرضا در سال ٥١١ ق از روىنسخه اصل شريف رضى، استنساخ نموده است. اين نسخه را كتابخانه آية اللَّه مرعشى به چاپ رسانده است. تنها اثر حديثى وى، كتاب الأربعين بوده كه ابن طاووس از آن منقولاتى را آورده است( ر. ك: كتابخانه ابن طاووس، ص ١٤- ٥١٣).
در مورد شرح حال وى، سيّد عبد العزيز طباطبايى در مقالهاى مفصّل، نكات گفتنى را بيان داشته است( ر. ك:« نهج البلاغة عبر القرون»، سيّد عبد العزيز طباطبايى، تراثنا، ش ٣٥- ٣٦، ص ١٦١ به بعد).
از شاگردان وى، ابو العبّاس احمد بن يحيى مشهور به ابن ناقه( م ٥٥٩ ق) را مىتوان نام برد. از ابن ناقه، تذييلى بر نهج البلاغه باقى مانده است( ر. ك: معجم أعلام الشيعة، ج ١، ص ٧٨).
[٢]. مرجع ضمير« ها»، كاشان است.
[٣]. الأنساب، سمعانى، ذيل« كاشانى». سيّد عبد العزيز طباطبايى تذكّر داده كه اين نقل در متن موجود، تحريف شده است. براى ديدن نقل كامل اين عبارت، ر. ك:« نهج البلاغة عبر القرون»، سيّد عبد العزيز طباطبايى، تراثنا، ش ٣٥- ٣٦، سال ١٤١٤ ق، ص ١٦٢، پىنوشت.
[٤]. همان، ص ١٦٧. براى آگاهىهاى بيشتر از مكتب كاشان، ر. ك: طبقات أعلام الشيعة( ثقات العيون)، ص ١٩٢، ١٩٥ و ٢٠٣.
[٥]. در مورد نُسخ اين كتاب، ر. ك:« نهج البلاغه عبر القرون»، سيّد عبد العزيز طباطبايى، تراثنا، ش ٣٨- ٣٩، ص ١٧٥.