تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٣٥٤ - ٧ الاستبصار فى ما اختلف من الأخبار

بر اين عقيده‌اند كه دو كتاب‌ تهذيب‌ و استبصار بويژه كتاب‌ تهذيب‌، با ارزش‌تر و نيز پر منفعت‌تر از ديگر كتب اربعه هستند؛ چرا كه در آنها اخبار متعلّق به فروع، به طور كامل استقصا شده و فقيه براى استنباط، در اكثر روايات، با رجوع به آن دو، از كتب ديگر بى‌نياز مى‌شود. به علاوه، اين كتاب مشتمل است بر يك دوره فقه، استدلال، مباحث اصولى، رجالى، فقه الحديث، و شيوه جمع و توفيق ميان اخبار با تكيه بر نقل و اعتبار.[١] حدود پنجاه شرح، حاشيه، تلخيص، ترتيب، فهرست‌نگارى و ترجمه، بر محور بخش فقهى و رجالى‌ تهذيب الأحكام‌ انجام گرفته است.[٢] برخى از اين آثار، چاپ شده‌اند كه از آن جمله، مى‌توان چنين نام برد:

١. ملاذ الأخيار فى فهم تهذيب الأخبار، به قلم محمّد باقر مجلسى. اين شرح، ناقص است و تا پايان باب نكاح را در بر گرفته است. محمّد مهدى رجايى آن را تحقيق كرده و توسط انتشارات كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، در سال ١٣٦٣ ش، چاپ شده است.

٢. مقصود الأنام فى شرح تهذيب الأحكام‌، اثر سيّد نعمت اللَّه جزايرى در دوازده مجلد؛

٣. شرح مشيخة التهذيب‌، سيّد حسن بن عبد الهادى موسوى آل خرسان؛

٤. گزيده تهذيب‌، محمّد باقر بهبودى.

٧. الاستبصار فى ما اختلف من الأخبار

مؤلّف‌: شيخ طوسى‌

تحقيق و تعليق: سيّد حسن موسوى خرسان‌

ناشر: دار الكتب الإسلامية، چاپ چهارم، ١٣٦٣ ش.

[١]. الفوائد الرجالية، ج ٣، ص ٢٢٧- ٢٢٨.

[٢]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٦، ص ١٤؛ كشف الحجب و الأستار، ص ٣٢١- ٣٢٢؛ الذريعة، ج ٤، ص ٥٠٤- ٥٠٥؛ تهذيب الأحكام، مقدّمه محقّق، ج ١، ص ٤٧- ٤٨؛ مجله علوم حديث، ج ٣٢، ص ٢٢٠- ٢٢٧.