تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٣٣ - ٣ الإستغاثة فى بدع الثلاثة

(م ١١٠٧ ق)[١] نيز چنين رأيى داشته‌اند؛ اگرچه به گفته يوسف بحرانى و شيخ عبد اللَّه بن صالح بحرانى، شاگرد ديگر شيخ سليمان، او از اين رأى عدول كرد.[٢] انتساب اين كتاب به ابن ميثم، درست نيست؛ چراكه مؤلّف‌ الاستغاثة، از على بن ابراهيم قمى، بلا واسطه روايت كرده‌[٣]؛ در حالى كه على بن ابراهيم، از مشايخ كلينى است و با طبقه ابو القاسم كوفى سازگار است. ديگر آن‌كه همو متذكّر شده است كه نَسَب سادات عصر او، با شش يا هفت واسطه، به امام زين العابدين عليه السلام مى‌رسد[٤] و اين نيز با طبقه ابو القاسم سازگار است.[٥] الاستغاثة كتابى كلامى، تاريخى و نقد الحديثى است. نسخه چاپى اين كتاب، در دو مجلّد و شامل مقدّمه محقّق، مقدّمه مؤلّف و متن اصلى است. در مقدّمه محقّق، شرح حال مؤلّف، انتساب كتاب به ابو القاسم و موضوع آن، مطرح شده و در مقدّمه مؤلّف، انگيزه تأليف آمده است. ابو القاسم كوفى در باره انگيزه تأليف اين كتاب، به پراكندگى، تكثّر و اختلاف مسلمانان اشاره كرده و اين كه رويكرد غالب فرقه‌ها و مذاهب پديد آمده، بى توجّهى به احكام اسلام است. وى سبب اصلى آن را دور شدن امام على عليه السلام از مقام خلافت پيامبر صلى الله عليه و آله و نيز تحريف‌ها و بدعت‌هاى خلفا دانسته و بر اين اساس، براى روشن كردن اذهان و مقابله با برخى كج‌انديشى‌ها و تعصّب‌هاى بى منطق، اين كتاب را تأليف كرده است.[٦] متن اصلى كتاب، در دو جزء فراهم شده است: جزء اوّل، در باره جايگاه بى‌بديل اهل بيت و بويژه امام على عليه السلام، بيان ناملايمات بر آن امام پس از درگذشت پيامبر

[١]. لؤلؤ البحرين، ص ٢٦٠؛ رياض العلماء، همان جا؛ خاتمة مستدرك الوسائل، همان جا.

[٢]. لؤلؤ البحرين، همان جا.

[٣]. الاستغاثة، ج ١، ص ٢٩.

[٤]. همان، ج ١، ص ٨٣.

[٥]. الاستغاثة، ج ١، ص ٧- ٨، مقدّمه محقّق كتاب.

[٦]. الاستغاثة، ج ١، ص ١- ٢.