تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ٢٠٤ - ١٣ روضة الواعظين و بصيرة المتعظين

مواردى اندك، به نقد محتوايى حديث پرداخته است.[١] كتاب‌ كنز الفوائد، از مصادر وسائل الشيعة، بحار الأنوار و مستدرك الوسائل‌ است.[٢]

١٣. روضة الواعظين و بصيرة المتّعظين‌

مؤلّف: فتّال نيشابورى‌

تحقيق و تقديم‌: سيّد محمّد مهدى خرسان‌

ناشر: منشورات رضى، قم، چاپ دوم، بدون تاريخ (دو جزء در يك مجلّد).

گويا چاپ اوّل آن، در سال ١٣٠٣ ق، انجام گرفته است.[٣] از روضة الواعظين و بصيرة المتّعظين‌، گاه با همين عنوان‌[٤] و گاه با عنوان‌ روضة الواعظين‌ و تبصرة المتّعظين‌[٥] ياد شده است. انتساب اين كتاب به فتّال نيشابورى، معروف است؛ اگرچه آن را به شيخ مفيد نيز نسبت داده‌اند.[٦] روضة الواعظين‌ در زمينه اخلاق و آداب، تاريخ، كلام و فضايل است. نسخه چاپى اين كتاب، در يك مجلّد و دو جزء، سامان يافته و شامل مقدّمه محقّق در شرح حال مؤلّف و كتاب او، و سپس مقدّمه كوتاه مؤلّف است.

محقّق كتاب در مقدّمه، به اختلاف گزارش‌ها درباره مؤلّف آن، جايگاه مؤلّف و در پايان، جايگاه كتاب و انتساب آن به فتّال نيشابورى پرداخته است. مقدّمه مؤلّف نيز شامل مطالبى است درباره: انگيزه تأليف، موضوع كتاب، شكل و شيوه پردازش، و تذكّرى درباره مفاد و مدلول برخى از روايات كتاب كه در ظاهر، با عقايد مسلّم شيعيان اماميه، هماهنگ نيستند. اين كتاب، نخست در موضوع اصول دين و مسائل‌

[١]. همان، ج ١، ص ١٥٦- ١٦٠.

[٢]. وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٤٥؛ ج ١١، ص ٢٦٢؛ بحار الأنوار، ج ١، ص ٣٥، ٨٨، ٩٥.

[٣]. الذريعة، ج ١١، ص ٣٠٥.

[٤]. روضة الواعظين، ص ٢؛ معالم العلماء، ص ١٥١؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٦٠.

[٥]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٧.

[٦]. روضة الواعظين، ص ١٥- ١٦، مقدّمه محقّق.