تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٤٧ - ١٥ ابن حمامى(ابن اشناس) بزاز(م ٤٣٩ ق)

تأليفات‌

در مصادر، بيش از هفتاد كتاب به سيّد مرتضى نسبت داده شده است. به قرينه ظاهر عناوين و مواردى كه امروزه در دسترس‌اند، آثار وى در زمينه كلام، فقه، اصول، شعر و تفسير بوده است. سيّد مرتضى كتاب حديثى تأليف نكرد؛ ولى برخى از تأليفات او، جداگانه و يا در لابه لاى ديگر مباحث، شايسته ارزيابى از جنبه فقه الحديث و نقد الحديث هستند، مانند: ١. الغرر و الدرر يا همان‌ الأمالى‌- كه به چاپ رسيده- و ٢. رسالة فى تزويج أمير المؤمنين عليه السلام ابنته من عمر بن خطّاب.

١٥. ابن حمّامى (ابن اشناس) بزّاز (م ٤٣٩ ق)

حسن بن محمّد بن اسماعيل بن محمّد بن اشناس، مكنا به ابو على و معروف به ابن حمامى بزّاز و ابن اشناس بزّاز؛ محدّث و متكلّم. نام پدر ابن اشناس، محمّد[١] و گاه على‌[٢] ذكر شده است. وى در محلّه كرخ بغداد، ساكن بود و هم در آن جا به سال ٤٣٩ ق، در گذشت.[٣] اگرچه شرح حال و اعتبار او در حديث، در مصادر امامىِ پيش از سده يازدهم نيامده است؛ بنا به قرائنى چند، مى‌توان گفت كه وى فرهيخته و وارسته و قابل اعتماد بوده است: يكى اين‌كه خطيب بغدادى (م ٤٥٦ ق) گفته: «كان رافضياً خبيث المذهب»،[٤] ديگرى ذكر وى در شمار مصنّفان اماميه‌[٥] و توصيف او به صحيح الإسناد[٦] و نيز اعتماد ابن ادريس حلّى (م ٥٨٩ ق) بر دستْ‌خطّ او.[٧] ابن اشناس از

[١]. تاريخ بغداد، ج ٧، ص ٤٣٨؛ الإقبال، ج ٢، ص ٣٤؛ لسان الميزان، ج ٢، ص ٢٥٤؛ ميزان الاعتدال، ج ١، ص ٥٢١؛ معجم رجال الحديث، ج ٦، ص ١٢١.

[٢]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٦٩.

[٣]. تاريخ بغداد، همان جا.

[٤]. تاريخ بغداد، همان جا.

[٥]. الإقبال، ج ٢، ص ٣٥.

[٦]. همان، ص ٣١٠.

[٧]. السرائر، ج ٣، ص ٢٨٩؛ امل الامل، ج ٢، ص ٦٩.