تاريخ حديث شيعه در سده هاى چهارم تا هفتم هجرى - احمدى نورآبادى، مهدى؛ رحمتى، محمدكاظم - الصفحة ١٠٥ - ٣٥ ابن عياش جوهرى(م ٤٠١ ق)

روايت حسن بن حمزه از وى، و نيز مشايخ او در كتاب‌ دلائل الإمامة، مى‌توانند قرينه‌اى بر اين تعدّد باشند. به هر حال، تشخيص اين امر، ساده نيست.

تأليفات‌

كتاب‌هاى ابن جرير، در زمينه امامت، شرح حال و فضايل معصومان و گاه رجال بوده است.[١] آثار چاپى: ١. المسترشد فى الإمامة، ٢. دلائل الإمامة، ٣. نوادر المعجزات.

آثار ناياب: ٤. الإيضاح فى الإمامة، ٥. الرجال‌، ٦. مناقب فاطمة عليها السلام و وُلْدها، ٧. الرواة عن أهل البيت عليهم السلام.[٢]

كتاب‌ الولاية در برخى مصادر شيعى، به ابن جرير طبرى عامّى نسبت داده شده است؛ ولى به قرينه آن كه اوّلًا، عنوان آن، با عبارات طبرى در دو كتاب‌ تاريخ‌ و تفسير او، همخوان نيست و ثانياً، ابن نديم نيز اين عنوان را در شمار تأليفات طبرى عامّى نياورده، برخى كتاب‌ الولاية را در شمار تأليفات طبرى امامى حدس زده‌اند.[٣] به گزارش آقا بزرگ تهرانى، نسخه‌اى از كتاب‌ الإيضاح فى الإمامة، در اختيار قاضى نور اللَّه شوشترى، صاحب كتاب‌ مجالس المؤمنين‌، بوده و وى فوايدى از آن را در كتاب خود ذكر كرده است.[٤]

٣٥. ابن عيّاش جوهرى (م ٤٠١ ق)

احمد بن محمّد بن عبيد اللَّه بن حسن بن عيّاش، مكنّا به ابو عبد اللَّه و معروف به ابن عيّاش جوهرى؛ محدّث، متكلّم، فقيه و رجالى. ابن عيّاش اهل بغداد بود و پدر و جدّ

[١]. رجال النجاشى، همان جا؛ الفهرست، طوسى، همان جا؛ معالم العلماء، همان جا؛ خلاصة الأقوال، همان جا؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٧٢؛ كشف الحجب، ص ٢١٥؛ الذريعة، ج ٢، ص ٤٩٠؛ ج ٤، ص ٣٩٤؛ ج ٨، ص ١٠، ٢٤١.

[٢]. أعيان الشيعة، ج ٩، ص ١٩٩؛ المسترشد، مقدّمه محقّق، ص ١٤- ١٥

[٣]. الذريعة، ج ١٦، ص ٢٥.

[٤]. الذريعة، ج، ص ٤٩٠.