فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٧
٨٥. فرار موجب خشم الهى، ننگ ابدى و ...
وَ ايْمُ اللَّهِ لَئِنْ فَرَرْتُمْ مِنْ سَيْفِ الْعَاجِلَةِ لَا تَسْلَمُوا مِنْ سَيْفِ الآخِرَةِ وَ أَنْتُمْ لَهَامِيمُ الْعَرَبِ وَ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ إِنَّ فِي الْفِرَارِ مَوْجِدَةَ اللَّهِ وَ الذُّلَّ اللَّازِمَ وَ الْعَارَ الْبَاقِيَ وَ إِنَّ الْفَارَّ لَغَيْرُ مَزِيدٍ فِي عُمُرِهِ وَ لَا مَحْجُوزٍ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ يَوْمِهِ. (نهجالبلاغه، خطبه ١٢٤، بند ٦)
به خدا سوگند كه اگر از شمشير دنيا بگريزيد، از شمشير آخرت سالم نمىمانيد. شما، برجستگان عرب و بلند پايگان گرانقدر اين نژاديد. بى شك در فرار، خشم خداوند، خوارى هميشگى و ننگ جاودان نهفته است و فرار كننده نه لحظهاى بر عمر خويش مىافزايد و نه مىتواند ميان مرگ و خويش حايلى باشد.
وَ لِيَعْلَمْ الْمَنهزِمُ انّه مُسخِطٌ لِرَبِّهِ، وَ مُوبِقٌ لِنَفسِهِ، وَ فِى الفِرَارِ مُوجِدة اللّه عَلَيه، وَالذُّلُّ اللّازِمُ، وَ فِسادُ العِيشِ، وَ انّ الفَارّ لَا يَزِيدُ فِى عُمرِهِ وَ لَا يَرضَى رَبَّه، فَمُوتُ الرّجُلِ مُحِّقاً قَبْلَ اتيانِ هَذِهِ الخِصالِ، خَيرٌ مِنَ الرِّضى بِالتّلبُّسِ بِهَا وَالاقرَارِ عَلَيهَا). (مستدرك وسائل ١١/ ٧١، ح ١٢٤٥٥)
امام على (ع): هركه به شكست تن دهد و از صحنه نبرد بگريزد، بايد بداند خشم خدا را برانگيخته و خود را تباه كرده است! گريختن از ميدان جنگ، برانگيزاننده غضب الهى و دچار شدن به ننگ هميشگى و سيهروزى، و تباه شدن (باقيمانده) زندگى است.
آن كه مىگريزد نه بر عمرش افزوده مىشود، و نه اسباب خشنودى خداى خود را فراهم مىكند؛ پس فرا رسيدن مرگ مرد، در حالى كه حق با او باشد، پيش از دچار گرديدن به اين صفات، بسى گواراتر از رضا دادن به پوشيدنِ جامه ننگ و رسوايى و شادكامى در آن است!» ٨٦. فرار موجب تسلط بيگانگان و شروران در جامعه - وَ عَنهُ (عليه السلام)، انّهُ حَرَّضَ النّاسَ عَلَى مِنبَرِ الكُوفَةِ فَقَالَ: يَا مَعشَرَ اهلِ الكُوفَةِ لَتُصْبِرَنَّ عَلَى قِتَالِ عَدُوّكُمْ، او لَيُسلِّطَنَّ اللّه عَلَيكُم قَوماً انتُم اوْلى بِالحَقِّ مِنهُم. (مستدرك الوسائل ١١/ ٦٦ ح ١٢٤٤٢)
امير مؤمنان (ع) بر فراز منبر كوفه، مردم را اينگونه تشويق مىكرد: «اى جماعت كوفيان! بايد بر جنگيدن با دشمنانتان استوار و پابرجا باشيد، وگرنه، خداوند، قومى را بر شما مسلط مىگرداند كه شما از آنان به حق سزاوارتريد!»