«مروان‌بن حكم» گفت: چون على (ع) ما را در جنگ بصره شكست داد، اموال مردم (بصره) را به خودشان برگرداند و هركس بيّنه‌اى مى‌آورد، به او عطا مى‌كرد و كسى هم كه بيّنه، اقامه نمى‌كرد او را قسم مى‌داد. در اين ميان يك نفر از ياران آن حضرت گفت: اى اميرمؤمنان! غنائم و اسرا را بين ما تقسيم كن و چون افراد زيادى اين سخن را بيان كردند، حضرت فرمود: كدام‌يك از شما (حاضر است) امّ‌المؤمنين (يعنى عايشه) را به عنوان سهم خود بگيرد؟ پس، همه از سخن خود صرف‌نظر كردند.
٣٦. جنگ صفين (قاسطين)
دومين نبرد امام (ع) با قاسطين (معاويه و اصحاب او) بود كه در صفين اتفاق افتاد. آن حضرت پنجم شوال، سال ٣٦ هجرى با لشكرى به استعداد نود هزار نفر عازم جبهه صفين شد و در مقابل سپاه هشتاد و پنج هزار نفرى سپاه معاويه آرايش گرفت، جنگ به مدت چهار ماه طول كشيد وكشته‌هاى فراوانى از دو طرف به جاى گذاشت. سرانجام، معاويه كه عرصه را تنگ و شكست را قطعى مى‌ديد با مشورت عمرو بن عاص به نيرنگ جديدى متوسل شد كه نتيجه نبرد را دگرگون كرد. به دستور او پانصد قرآن بالاى نيزه رفت و فرياد شاميان بلند شد كه «كتاب خدا بين ما و شما حاكم باشد». سپاه اميرمؤمنان (ع) على رغم مخالفت آن حضرت و نيرنگ خواندن اين تاكتيك، تسليم فريب معاويه شدند و دست از نبرد كشيدند. موضوع به حكميت كشيده شد. و جمعى از طرفين قرار داد آتش بس و صلح را امضاء كردند.
٢٣٩. تدبير امام‌على (ع) در مورد اعلان جنگ با معاويه‌ إِنَّ اسْتِعْدَادِي لِحَرْبِ أَهْلِ الشَّامِ وَ جَرِيرٌ عِنْدَهُمْ إِغْلَاقٌ لِلشَّامِ وَ صَرْفٌ لِأَهْلِهِ عَنْ خَيْرٍ إِنْ أَرَادُوهُ وَ لَكِنْ قَدْ وَقَّتُّ لِجَرِيرٍ وَقْتاً لَا يُقِيمُ بَعْدَهُ إِلَّا مَخْدُوعاً أَوْ عَاصِياً وَ الرَّأْيُ عِنْدِي مَعَ الْأَنَاةِ فَأَرْوِدُوا وَ لَا أَكْرَهُ لَكُمُ الْإِعْدَادَ وَ لَقَدْ ضَرَبْتُ أَنْفَ هَذَا الْأَمْرِ وَ عَيْنَهُ وَ قَلَّبْتُ ظَهْرَهُ وَ بَطْنَهُ فَلَمْ أَرَ لِي فِيهِ إِلَّا الْقِتَالَ أَوِ الْكُفْرَ بِمَا جَاءَ مُحَمَّدٌ (ص) إِنَّهُ قَدْ كَانَ عَلَى الْأُمَّةِ وَالٍ أَحْدَثَ أَحْدَاثاً وَ أَوْجَدَ النَّاسَ مَقَالًا فَقَالُوا ثُمَّ نَقَمُوا فَغَيَّرُوا. (نهج‌البلاغه، خطبه ٤٣)
مهيّا شدن من براى جنگ با شاميان، در حالى است كه «جرير» را به رسالت به طرف آنان فرستاده‌ام، بستن راه صلح و باز داشتن شاميان از راه خير است، اگر آن را انتخاب كنند.