فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٠٢
و چون مؤمنان دستههاى دشمن را ديدند، گفتند: اين همان است كه خدا و فرستادهاش به ما وعده دادند و خدا و فرستادهاش راست گفتند، و جز بر ايمان و فرمانبردارى آنان نيفزود.
توضيح: اين آيه بر شجاعت مؤمنان دلالت مىكند در مقابل منافقان و ضعيف ايمانان كه به هنگام ديدن لشكر احزاب، چشمهاشان در حدقه مىچرخيد، كه گويى مىخواهند قالب تهى كنند. (ر. ك. احزاب/ ١٩)
«زَكاةُ الشُّجاعَةِ الجِهادُ فِى سَبيلِ اللّه». (غررالحكم، ج ١، ص ٤٢٥)
امام على (ع): زكات شجاعت، نبرد در راه خداست.
«الشُّجاعَةُ عِزٌّ حاضِرٌ». (غررالحكم، ج ١، ص ٢٢)
امام على (ع): شجاعت و دلاورى، عزّتى مهيا و آماده است.
٦٥٢. رعايت اخلاق و شئونات اسلامى در رابطه با دشمن إِنِّي أَكْرَهُ لَكُمْ أَنْ تَكُونُوا سَبَّابِينَ وَ لَكِنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ أَعْمَالَهُمْ وَ ذَكَرْتُمْ حَالَهُمْ كَانَ أَصْوَبَ فِي الْقَوْلِ وَ أَبْلَغَ فِي الْعُذْرِ وَ قُلْتُمْ مَكَانَ سَبِّكُمْ إِيَّاهُمْ اللَّهُمَّ احْقِنْ دِمَاءَنَا وَ دِمَاءَهُمْ وَ أَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا وَ بَيْنِهِمْ وَ اهْدِهِمْ مِنْ ضَلَالَتِهِمْ حَتَّى يَعْرِفَ الْحَقَّ مَنْ جَهِلَهُ وَ يَرْعَوِيَ عَنِ الْغَيِّ وَ الْعُدْوَانِ مَنْ لَهِجَ بِهِ.
(نهجالبلاغه، خطبه ٢٠٦)
امام على (ع): خوش ندارم كه شما بدزبان و دشنام گويان باشيد. اگر عملكرد دشمن و چگونگى شرايطشان را منطقى توصيف كنيد و يادآور شويد، گفتارتان به صواب نزديكتر است، و خود از توجيهى رساتر بهرهمندايد. بهتر است به جاى دشنام، بگوييد: بار خدايا! تو خود خون ما و جبهه مقابلمان را حفظ نما، روابطمان را اصلاح فرما و اينان را، كه گرفتار گمراهىاند هدايت كن. تا آنان كه حق را نمىشناسند، بازش شناسند و آنان كه به گمراهى و تجاوز آلودهاند، باز ايستند.
٦٥٣. پرهيز از شهوت رانى و سورچرانى أنَّهُ شَيَّعَ جَيْشاً بِغَزْيَةٍ فَقَالَ اعْذِب فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ٤١١ ٧٤. ويژگى نيروهاى كمى ضعيف و ناكارآمد ص : ٤٠٥ ُوا عَنِ النِّسَاءِ مَا اسْتَطَعْتُمْ. (نهجالبلاغه، از كلمات غريب ٧)
امام على (ع): به لشگر كه براى نبرد آماده مىكرد، فرمود: تا آنجا كه در توان داريد، از زنان دورى گزينيد.
وَ اللَّهُ مُسْتَأْدِيكُمْ شُكْرَهُ وَ مُوَرِّثُكُمْ أَمْرَهُ وَ مُمْهِلُكُمْ فِي مِضْمَارٍ مَحْدُودٍ لِتَتَنَازَعُوا سَبَقَهُ فَشُدُّوا عُقَدَ الْمَآزِرِ وَ اطْوُوا فُضُولَ الْخَوَاصِرِ لَا تَجْتَمِعُ عَزِيمَةٌ وَ وَلِيمَةٌ مَا أَنْقَضَ النَّوْمَ لِعَزَائِمِ الْيَوْمِ وَ أَمْحَى الظُّلَمَ لِتَذَاكِيرِ الْهِمَمِ. (نهجالبلاغه، خطبه ٢٤١)