توضيح: كاربرد كلمه «البأساء و الضراء» در مورد جنگ اشاره به سختى‌هاى جنگ دارد.
قالَ: ... الا انَّ الحَربَ شَرُّها ذَريعٌ، وَ طَعمُها فَظيعٌ، وَ هِىَ جُرَعٌ مُستَحساةٌ. (فرهنگ جامع سخنان امام حسين (ع)/ ١٦٩)
امام حسين (ع) فرمود: بدانيد! شرّ جنگ، تند و سريع و فراگير و مزه‌اش بسيار ناپسند است، در حالى كه جرعه‌هايش (به ناچار) سركشيدنى است.
١٢. ناگوار بودن جنگ‌ ٦٩. ناگوار بودن جنگ در ذائقه انسانها كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسَى‌ أَن تَكْرَهُوا شَيْئاً وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى‌ أَن تُحِبُّوا شَيْئاً وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ. (بقره/ ٢١٦)
جهاد در راه خدا بر شما واجب شده است، در حالى كه براى شما ناگوار است و بسا چيزى را خوش نمى‌داريد حال آن خير شما در آن است، و بسا چيزى را دوست مى‌داريد حال آن كه شر شما در آن است. و خدا مى‌داند و شما نمى‌دانيد.
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَب فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ٨٣ ١٤. جهادگريزى‌[فرار و تخلف ص : ٧٧ َّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلا أَخَّرْتَنَا إِلَى‌ أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى‌ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا. (نساء/ ٧٧)
آيا نديدى كسانى را كه (در مكه) به آنان گفته شد: [فعلًا] دست [از جنگ‌] بداريد، و نماز را برپا كنيد و زكات بدهيد، (اما آنها از اين دستور ناراحت بودند) و [لى‌] همين كه جنگ (در مدينه) بر آنان مقرّر شد، بناگاه گروهى از آنان از مردم [: مشركان مكه‌] مى‌ترسيدند مانند ترس از خدا يا ترسى سخت‌تر، و گفتند: پروردگارا! چرا بر ما جهاد مقرر داشتى؟ چرا ما را تا مدّتى كوتاه مهلت ندادى؟ به آنها بگو: برخوردارى [از اين‌] دنيا اندك، و براى كسى كه تقوا پيشه كرده، آخرت بهتر است، و [در آنجا] به قدر نخ هسته خرمايى بر شما ستم نخواهد رفت.
كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِن بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ. (انفال/ ٥)
همان‌گونه كه پروردگارت تو را از خانه‌ات به حقّ بيرون آورد [به سوى ميدان بدر] و حال آنكه دسته‌اى از مؤمنان سخت كراهت داشتند.