رَسولِ‌اللّهِ (ص) فى‌ اهْلِ‌الشِّركِ قَالَ: فَغَضِبَ ثُمَّ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ سَارَوَاللّهِ فِيهَمْ بِسِيرَةِ رَسولِ‌اللّهِ (ص) يَوْمَ الفَتحِ انّ عَليّاً (ع) كَتَبَ الَى مالِك وَ هُوَ عَلَى مُقدّمتِه فى‌ يَوْمِ‌البَصْرَةِبِانْ لا فَأخَذ الكِتابَ فَوَضَعَه بَينَ يَدَيهِ عَلَى القَربوِسِ مِنْ قَبلِ انْ يَقْراه، ثُمَّ قَالَ: اقُتُلوا فَقَتَلَهُم حَتَّى ادْخَلَهُمْ سَكَك البَصَرَةِ ثُمَّ فَتَحَ الكِتابَ فَقَرأهِ ثُمّ امَرَ مُنادِياً فَنَادَى‌ بِمَا فِى الكِتابِ. (وسائل الشيعه، ١٥/ ٧٤؛ ح ٢٠٠١٢؛ الكافى، ٥/ ٣٣)
از «ابوحمزه ثمالى» روايت شده كه گفت به على‌بن الحسين (ع) عرض كردم: همانا على (ع) درباره اهل قبله برخلاف روش پيغمبر خدا (ص) درباره مشركان رفتار كرد.
راوى گويد: امام زين العابدين (ع) خشمگين شد و نشست. آن‌گاه فرمود: قسم به خدا كه با ايشان به روش پيغمبر (ص) در روز فتح مكه رفتار كرد.
على (ع) به مالك (اشتر) كه در جنگ جمل پيش رو لشكر بود نوشت: به كسى كه رو به تو نيايد زخم نزن و كسى را كه پشت به جنگ كرده در حال فرار است، نكش و بر زخمى، ضربه مهلك نزن و هركه در خانه‌اش بماند در امان است.
مالك، نامه را گرفت و پيش از آن‌كه بخواند آن را جلوى زين مركبش نهاد و به سربازان گفت، با آن‌ها بجنگيد، سربازان جنگيدند تا اينكه آنان را وارد كوچه‌هاى بصره كردند.
آن‌گاه مالك نامه را گشود و خواند. پس از آن به منادى دستور داد آنچه در نامه نوشته بود را بر مردم ابلاغ كند.
عَنْ عَلِىٍّ (عَلَيه السِّلامُ)، انّه سَالَه عَمَّار حِينَ دَخَلَ البَصْرَةَ فَقَالَ: يا اميرالموُمنينَ، بِاىَّ شَى‌ءٍ تَسيرُ فِى هَؤُلاءِ؟ قَالَ: بِالمَنِّ وَالعَفْوِ، كَما سَارَ النَّبى‌ فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ١٦٥ ٣٦. جنگ صفين(قاسطين)
ص : ١٥٩ ُّ (ص) فِى اهْلِ مَكَّة. (مستدرك الوسائل، ١١/ ٥٧ ح ١٢٤١٩)
هنگامى كه اميرمؤمنان (ع) وارد بصره شد، عمار از آن حضرت پرسيد:
اى امير مؤمنان! با ايشان چگونه رفتار خواهى كرد؟ فرمود:
به منت نهادن و بخشيدن؛ چنان كه پيغمبر خدا (ص) در ميان مردم مكه، رفتار كرد.
٢٣٧. شيوه برخورد امام على (ع) با بغات براى رفع خطر از شيعيان‌ عَنْ ابى بَكرِ الحَضرَمىّ قَالَ: سَمِعتُ اباعَبداللّه (ع) يَقولُ: لَسِيرَةُ عَلىٍّ (ع) فِى اهلِ البَصْرَةِ كانَتْ خَيراً لِشيعَتِهِ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيهِ الشَّمْسُ انَّه عَلِمَ انَّ لَلْقَومِ دَولةً فَلَوسَباهُمْ لَسُبِيتْ شِيعتُهُ، قُلتُ فَاخبِرنى‌ عَن القَائمِ (ع) يَسيرُ بِسيرَتِه؟ قَالَ لا، انَّ عَليا (ع) سَارَ فِيهِم بِالمَنِّ لِمَا عَلِمَ مِن دَولَتِهِمْ، وَ