لِمَا تُؤْمَرُونَ بِهِ وَ قِفُوا عِنْدَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ وَ لَا تَعْجَلُوا فِي أَمْرٍ حَتَّى تَتَبَيَّنُوا فَإِنَّ لَنَا مَعَ كُلِّ أَمْرٍ تُنْكِرُونَهُ غِيَراً. (نهج‌البلاغه، خطبه ١٧٣، بند ١- ٥)
امام على (ع): اى مردمان، بى گمان براى رهبرى، سزاوارترين كس همانى است كه در اجرا از ديگران نيرومندتر و در آشنايى با فرمان خدا- در اين زمينه- داناتر باشد. تا اگر فتنه‌گرى به آشوب برخيزد، به حق بازگردانده شود و اگر از پذيرش سر باز زند با او مبارزه شود.
به جان خويشتنم سوگند، اگر انتخاب رهبر در گرو حضور مستقيم تمامى مردم باشد، هرگز راهى براى تحقق آن وجود نخواهد داشت بلكه آگاهان داراى صلاحيّت و رأى، و اهل حل و عقد (خبرگان ملّت) رهبر و خليفه را انتخاب مى‌كنند، كه عمل آنها نسبت به ديگر مسلمانان نافذ است، آنگاه نه حاضران بيعت كننده، حق تجديدنظر دارند و نه آنان كه در انتخابات حضور نداشتند حق انتخابى ديگر را خواهند داشت.
آگاه باشيد! من با دو كس پيكار مى‌كنم، كسى چيزى را ادّعا كند كه از آن او نباشد، و آن كس كه از اداى حق سرباز زند. اى بندگان خدا! شما را به تقوا و ترس از عذاب خدا سفارش مى‌كنم، زيرا تقواى الهى بهترين سفارش مؤمنان، و بهترين پايان نامه كار در پيشگاه خداست.
مردم! هم اكنون آتش جنگ بين شما و اهل قبله شعله‌ور شده است، و اين پرچم مبارزه را جز افراد آگاه و با استقامت و عالم به جايگاه حق بدوش نمى‌كشند. بنابراين آنچه فرمان دادند انجام دهيد، و از آنچه نهى كردند توقّف كنيد، و در هيچ كارى تا روشن نشود شتاب نكنيد، زيرا در آنچه شما اكراه داريد توان تغييراتى داريم.
امام على (ع): وَ أَمَّا مَا سَأَلْتَ عَنْهُ مِنْ رَأْيِي فِي الْقِتَالِ فَإِنَّ رَأْيِي قِتَالُ الُمحِلِّينَ حَتَّى أَلْقَى اللَّهَ لَا يَزِيدُنِي كَثْرَةُ النَّاسِ حَوْلِي عِزَّةً وَ لَا تَفَرُّقُهُمْ عَنِّي وَحْشَةً وَ لَا تَحْسَبَنَّ ابْنَ أَبِيكَ- وَ لَوْ أَسْلَمَهُ النَّاسُ- مُتَضَرِّعاً مُتَخَشِّعاً وَ لَا مُقِرّاً لِلضَّيْمِ وَاهِناً وَ لَا سَلِسَ الزِّمَامِ لِلْقَائِدِ وَ لَا وَطِي‌ءَ الظَّهْرِ لِلرَّاكِبِ الْمُتَقَعِّدِ وَ لَكِنَّهُ كَمَا قَالَ أَخُو بَنِي سَلِيمٍ‌ فَإِنْ تَسْأَلِينِي كَيْفَ أَنْتَ فَإِنَّنِي صَبُورٌ عَلَى رَيْبِ الزَّمَانِ صَلِيبُ‌يَعِزُّ عَلَيَّ أَنْ تُرَى بِي كَآبَةٌ فَيَشْمَتَ عَادٍ أَوْ يُسَاءَ حَبِيبُ. (نهج‌البلاغه، نامه ٣٦)
اميرمؤمنان (ع) در پاسخ به نامه برادرش عقيل در مورد هجوم لشكريان معاويه و ضحاك بن قيس، فرمود: امّا آنچه را كه از تداوم جنگ پرسيدى، و راى مرا خواستى بدانى، همانا رأى من پيكار با