٨٨٦. عقب‌نشينى تاكتيكى‌ وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى‌ فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ. (انفال/ ١٦)
و هر كه در آن هنگام به آنان پشت كند- مگر آنكه [هدفش‌] كناره‌گيرى براى نبردى [مجدّد] يا پيوستن به جمعى [ديگر از همرزمانش‌] باشد- قطعاً به خشم خدا گرفتار خواهد شد، و جايگاهش دوزخ است، و چه بد سرانجامى است! توضيح: جمله «الّا متحرفاً لقتال او متحيزاً الى فئة» دالّ بر جواز و گاه لزوم عقب نشينى تاكتيكى است.
لَا تَشْتَدَّنَّ عَلَيْكُمْ فَرَّةٌ بَعْدَهَا كَرَّةٌ وَ لَا جَوْلَةٌ بَعْدَهَا حَمْلَةٌ. (نهج‌البلاغه، نامه ١٦)
امام على (ع): گريزى كه يورشى دوباره را در پى دارد و واپس نشستنى كه سرآغاز حمله و تهاجم باشد، هرگز گرانتان نيايد.
٨٨٧. كشاندن جنگ به منطقه دشمن، در جنگ‌هاى چريكى‌ عن النبى (ص): «... تَرِدُ سَراياهُم عَلَى قَعَّدِهِم ...». (بحارالانوار، ٩٧/ ٣٢، ج ٧)
پيامبر (ص): مسلمانان جنگ‌هايشان را به سوى پايگاه‌هاى كفار هدايت مى‌كنند (و جنگ را به محل استقرار نيروهاى آنها مى‌كشانند).
٨٨٨. ايجاد موانع براى پيشگيرى از هجوم دشمن در جنگ‌هاى دفاعى‌ وَ عَنهُ (صلى اللَّه عليه و آله)، انَّهُ رَخَّصَ فِى احتِفَار الخَندَقِ عِندَ نُزولِ الجَيشِ، و ذَكَر احتِفارَ رَسُولِ اللهِ (صلى الله عليه و آله) الخَندَق. (مستدرك الوسائل، ١١/ ١٢٧، ح ١٢٦١٧)
اميرمؤمنان (ع) از پيغمبر (ص) روايت كرده كه اجازه داد در محل اردوگاه لشكر خندقى كنده شود. وى همچنين شركت رسول خدا (ص) در كندن خندق را [در جنگ احزاب‌] ذكر نموده است.
٨٨٩. حمله به دشمن به هنگام زوال ظهر، جهت تلفات كمتر عَن ابى عَبداللهِ (ع) قَال، كَان اميرُالمؤمنينَ (ع) لَا يُقاتِلُ حَتى تَزولَ الشَّمسُ و يَقولُ: تُفتَح ابواب السَّماء، وَ تَقبُلُ الرَّحمةُ، و يَنزِلُ النَّصرُ، وَ يَقولُ: هُو اقربُ الى اللّيلِ وَاجدَر ان يَقِّل القَتلُ وَ يَرجِعَ الطّالِبُ، وَ يَفُلتَ المُنهَزِمُ. (وسائل الشيعه، ١٥/ ٦٣، ١٩٩٩٢)
«يحيى بن العلاء» از امام صادق (ع) نقل مى‌كند كه فرمود: اميرالمؤمنين على (ع) نمى‌جنگيد