بر ناتوانان و بر بيماران و بر كسانى كه چيزى نمى‌يابند [تا در راه جهاد] خرج كنند- در صورتى كه براى خدا و پيامبرش خيرخواهى نمايند- هيچ گناهى نيست، [و نيز] بر نيكوكاران ايرادى نيست، و خدا آمرزنده مهربان است.
٧٠٧. سقوط تكليف از تهى‌دستان و فقيران [نداشتن ساز و برگ جنگى‌] وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَاأَجِدُ مَاأَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوا وَأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلَّا يَجِدُوا مَا يُنفِقُونَ. (توبه/ ٩٢)
و [نيز] گناهى نيست بر كسانى كه چون پيش تو آمدند تا سوارشان كنى [و] گفتى: چيزى پيدا نمى‌كنم تا بر آن سوارتان كنم، برگشتند؛ و در اثر اندوه، از چشمانشان اشك فرو مى‌ريخت كه [چرا] چيزى نمى‌يابند تا [در راه جهاد] خرج كنند.
كَتَب ابو جَعفر (ع) فِى رِسالَتِه الَى بَعضِ خُلَفاءِ بَنى اميّه: ثُمَّ كُلُّفَ الاعْمَى وَ الاعرَجُ وَ الّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ عَلَى الجِهادِ بَعْدِ عُذْرِ اللَّهِ عزّوجلّ ايَّاهُمْ، وَ يُكَلَّفُ الّذِين يُطِيقُونَ مَا لايُطِيقُون.
(وسايل الشيعه، ١٥/ ١٢، ح ١٩٩٠٨)
امام باقر (ع) در نامه‌اى به برخى خلفاء بنى اميه به مباحثى از جهاد اشاره مى‌كند، از جمله اينكه (اين حاكمان) كسانى را به جهاد تكليف مى‌كنند كه خداوند آنان را معذور داشته است، مانند: نابينا، لنگ، تهى دستان. نيز مافوق طاقت و توان افراد كار مى‌طلبند.
٧٠٨. سقوط تكليف از خانه نشينان (قاعدين)
وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُن مَعَ الْقَاعِدِينَ (توبه ٨٦)
و چون سوره‌اى نازل شود كه به خدا ايمان آوريد و همراه پيامبرش جهاد كنيد، ثروتمندانشان از تو عذر و اجازه خواهند و گويند: بگذار كه ما با خانه‌نشينان باشيم.
إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُو فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ٤٤٢ ٨٧. هجرت در راه خدا ص : ٤٤٠ نَكَ وَهُمْ أَغْنِيَاءُ رَضُوا بِأَن يَكُونُوا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطَبَعَ اللّهُ عَلَى‌ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَايَعْلَمُونَ. (توبه/ ٩٣)
ايراد فقط بر كسانى است كه با اينكه توانگرند از تو اجازه [ترك جهاد] مى‌خواهند. [و به اين‌] راضى شده‌اند كه با خانه‌نشينان باشند، و خدا بر دلهايشان مُهر نهاد، در نتيجه آنان نمى‌فهمند.