نمى‌كنم تا بر آن سوارتان كنم، برگشتند؛ و در اثر اندوه، از چشمانشان اشك فرو مى‌ريخت كه [چرا] چيزى نمى‌يابند تا [در راه جهاد] خرج كنند.
توضيح: هفت نفر از مؤمنان، اشتياق زيادى براى شركت در جنگ تبوك داشتند، ولى به جهت نداشتن امكانات براى تهيه ساز و برگ نظامى و محدوديت امكانات پيامبر (ص)، توفيق حضور در جبهه را نيافتند كه به جهت گريه فراوان، به بكّائين معروف شدند.
٢٠٥. تضمين پيروزى پيامبر (ص) از جانب خداوند إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَاتَحْزَنْ إِنَّ اللّهَ مَعَنَا فَأَنْزَلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلى‌ وَكَلِمَةُ اللّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ. (توبه/ ٤٠)
اگر او [پيامبر] را يارى نكنيد، قطعاً خدا او را يارى كرد؛ هنگامى كه كسانى كه كفر ورزيدند، او را [از مكه‌] بيرون كردند، و او نفر دوم از دو تن بود، آنگاه كه در غار [ثور] بودند، وقتى به همراه خود مى‌گفت: اندوه مدار كه خدا با ماست. پس خدا آرامش خود را بر او [پيامبر] فرو فرستاد و او را با سپاهيانى كه آنها را نمى‌ديديد، تأييد كرد و كلمه كسانى را كه كفر ورزيدند پست‌تر گردانيد، و كلمه خداست كه برتر است و خدا شكست‌ناپذير حكيم است.
توضيح: خداوند در اين آيه به مسلمانان اعلام مى‌كند كه اگر پيامبرش را در جنگ تبوك يارى ندهند، به او آسيبى نخواهد رسيد و پيروزى او تضمين شده است (فقد نصره اللَّه) همچنان كه در مكه خداوند او را يارى كرد. (مجمع ٥- ٦/ ٤٨)
٢٠٦. شرايط سخت جنگ تبوك‌ لَقَد تَابَ اللّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِن بَعْدِمَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ. (توبه/ ١١٧)
به يقين، خدا بر پيامبر و مهاجران و انصار كه در آن ساعت دشوار از او پيروى كردند ببخشود، بعد از آنكه چيزى نمانده بود كه دلهاى دسته‌اى از آنان منحرف شود. باز بر ايشان ببخشود؛ چرا كه او نسبت به آنان مهربان و رحيم است.
٢٠٧. تخلف منافقان از جنگ‌ لَوْ كَانَ عَرَضاً قَرِيباً وَسَفَراً قَاصِداً لَاتّبَعُوكَ وَلكِن بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ. (توبه/ ٤٢)