عن ابى بصير، عن ابى عبدالله (عليه السلام)، قلت: «وَ ان طائِفتانِ مِن الموُمِنينَ- الى قَوله فاصلِحوُا بينَهُما بِالعَدلِ) فَقالَ (عليه السلام): الفِئتانِ، انَّما جاءَ تَاويلُ هذهِ الآيةِ يَومَ البَصرةِ، وَ هُم اهلُ هذهِ الآيةِ، وَ هُم الَّذين بَغوا عَلى اميرالمومنين (عليه السلام)، فَكانَ الواجِبُ عَليه قِتالهُم وَ قَتلَهم حَتى يَفيئوُا الى امرِاللّهِ، وَلَو لَم يَفيئوا لَكانَ الواجِبُ عَليهِ فيما انزل اللّهُ ان لا يَرفَع السّيفُ عَنهُم حَتّى يَفيئوُا او يَرجِعوُا عَن رَايِهم، لِانَّهُم بايَعوا طائِعينَ غَير كارِهينَ، وَ هِى الفِئةُ الباغِية كَما قالَ اللّه تَعالى، فَكان الواجِبُ عَلى امير الموُمنينَ (عليه السلام) ان يَعدِلَ فيهِم حَيثُ كانَ ظَفَر بهِم، كَما عَدل رَسولُ اللّه (صلى الله عليه وآله) فى‌ اهلِ مَكة، انما مَنَّ علَيهم وَعَفا، وَ كذلك صَنع امير الموُمنين (عليه السلام) بَاهل البَصرةِ حَيثُ ظفر بِهِم، مِثلُ ما صَنع النَّبىُ (صلى الله عليه وآله) بِاهل مَكةِ حَذو النَّعلِ بِالنَّعلِ. (مستدرك الوسائل، ١١/ ٦٦، ح ١٢٤٤٣)
- «ابوبصير» گويد به امام صادق (ع) عرض كردم:
مفهوم واقعى آيه چيست كه خدا فرموده: «و چنانچه دو گروه از مؤمنان با يكديگر جنگيدند آنان را اصلاح دهيد، و اگر يكى از آنان بر ديگرى تجاوز كرد، با آن كه متجاوز است بجنگيد، تا به فرمان خدا، بازگردد، و چون بازگشت ميان آنان را به عدالت، اصلاح دهيد». (حجرات/ ٩)
امام صادق (ع) در پاسخم فرمود:
آن دو گروه (از مسلمانانند) جز اين نيست كه مفهوم واقعى اين آيه شريفه، در جنگ بصره (با ناكثين) روشن شد، آن‌ها شايسته (حكم) اين آيه بودند؛ چون آنان بر امير مؤمنان (ع) شوريدند و در پى آن، بر امير مؤمنان (ع) واجب شد با آن‌ها بجنگد، تا به فرمان خدا، بازگردند، و اگر بازنمى‌گشتند، طبق (همين آيه) كه خدا نازل كرده بود، بر آن حضرت، واجب بود، شمشير را از روى سرشان برندارد تا بازگردند، و از بغى دست بكشند؛ چون آنان با ميل و اراده، بدون آن‌كه مجبور باشند با آن حضرت بيعت كرده بودند و چنانكه خداى تعالى فرموده آنان همان گروه شورشگر بودند.
بر امير مؤمنان (ع)، واجب بود پس از پيروز شدن با آن‌ها به عدالت، رفتار كند هم‌چنان كه پيغمبر خدا (ص) با مردم مكه چنين كرد؛ بر آن‌ها منت نهاد و از آنان درگذشت.
عن الحسن بن على بن بزيع، عن ابى جعفر (عليه السلام) قال: قال امير المومنين (عليه السلام):
يا مَعشرالمُسلمين قاتِلوا ائمة الكُفر انهم لا ايمان لَهم لَعلَّهم يَنتهون ثُمَّ قال: هؤلاءِ القَوم هُم وَ رَبّ الكَعبةِ، يَعنى اهل صفِّين وَالبَصرة وَالخوارِج). (مستدرك الوسائل، ١١/ ٦٢، ح ١٢٤٢٩)