٣٩. جنگ با محاربان‌ ٢٦٠. حكم محاربان‌ إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَاداً أَن يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ. (مائده/ ٣٣- ٣٤)
كيفر آنها كه با خدا و پيامبرش به جنگ بر مى‌خيزند، و اقدام به فساد در روى زمين مى‌كنند، (و با تهديد اسلحه، به جان و مال و ناموس مردم حمله مى‌برند) فقط اين است كه اعدام شوند، يا به دار آويخته گردند؛ يا (چهار انگشت از) دست (راست) و پاى (چپ) آنها، بعكس يكديگر، بريده شود؛ و يا از سرزمين خود تبعيد گردند. اين رسوايى آنها در دنياست؛ و در آخرت، مجازات عظيمى دارند. مگر كسانى كه پيش از دست يافتن شما بر آنان توبه كنند؛ پس بدانيد (خدا توبه آنها را مى‌پذيرد؛) خداوندآمرزنده و مهربان است.
شأن نزول: جمعى از مشركان به مدينه آمده، مسلمان شدند. چون بيمار بودند، به فرمان پيامبر (ص) به منطقه خوش آب و هوايى در بيرون مدينه رفتند و اجازه يافتند كه آنجا از شير شترهاى زكات بهره ببرند. چون سالم شدند، چوپان‌هاى مسلمان را گرفته، دست و پايشان را بريدند و چشمانشان را كور كرده، شتران را به غارت بردند و از اسلام نيز دست كشيدند.
رسول خدا (ص) دستور داد دستگيرشان كنند و به مجازات اعمالشان برسانند. آيه فوق در اينجا نازل شد. (الميزان، ٥/ ٥٤٠؛ مجمع البيان، ٧/ ١٧، نور ٣/ ٧٨؛ نمونه ٤/ ٣٥٨)
٤٠. برخورد با مرتدين‌ ٢٦١. ارتداد و واسپگرايى، پيامد پيروى از كافران‌ يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن‌تُطِيعُواالَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُواخَاسِرِينَ. (آل‌عمران/ ١٤٩)
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، اگر از كسانى كه كفر ورزيده‌اند اطاعت كنيد، شما را از عقيده‌تان بازمى‌گردانند و زيانكار خواهيد گشت.
٢٦٢. تهديد مرتدان‌ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى‌