فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٣٠
نخل آن محاسبه كنيم؛ زيرا زمين بيشتر از درخت است و رسول خدا (ص) از اهل خيبر قبول كرد كه براى سهم آنها در پرداخت ماليات زمين، يكدهم و نصف يكدهم را قرار دهد. بزنطى گويد: و شنيدم كه امام رضا (ع) مىفرمود: هنگامى كه اهل طائف مسلمان شدند، رسول خدا (ص) آنها را آزاد كرد و براى زمينهاى آنها ماليات ١١٠ و نصف ١١٠ قرار داد. و اهل مكه نيز با فتح مكه به دست رسول خدا (ص)، اسير مسلمانان شدند. اما رسول خدا (ص) آنها را آزاد كرد و فرمود شما آزاديد.
دِعائِم الاسلام: فِى قَولِه تَعالَى: «اذِنَ لِلّذِينَ يُقاتِلُون» (حج: ٣٩) الآية، رُوِينَا عَن ابِى عَبداللَّه (عليهم السلام)، انَّه قَالَ: الَارضُ جَميعاً وَ مَا فِيهَا للَّهِ وَ لَاولِيائِهِ وَ لَاتْبَاعِهِم مِنَ المُؤمِنِين، فَمَا كَانَ مِن ذَلِكَ فِى ايدِىَ الكُّفَارِ وَ الظَّلَمةِ، فَاولياءُ اللَّهِ اهْلُه وَ (هُم) مَظلُومُونَ فِيهِ، وَ مَاذونٌ لَهُم بِالقِتَالِ عَليهِ) قَالَ المُصنّفُ بَعْدَ كَلامٍ لَهُ: فَقِيلَ لَابِى عَبدِاللَّه (عليه السلام): انَّ النّاسَ يَقُولُونَ انّهَا نَزَلَتْ فِى المُهاجِرِينَ الّذِينَ اخرِجُوا مِن مَكة، لِقُولِ اللَّهِ بَعَقَبِ ذَلِكَ: (الّذِينَ اخرِجُوا مِن دِيارِهِم بِغَيرِ حَقٍّ الّا انْ يَقُولُوا رَبّنَا اللَّهُ) (حج: ٤٠) قَالَ: هِىَ فِى اولئِكَ، وَ فِى جَمِيعِ مَن كَانَ فِى مِثلِ حَالِهِم مِمَّن ذَكَرْنَاهُ، وَلَوْ كَانَتْ فِيهِم خَاصةٍ لَمْ يَكُنْ يُؤْذَنُ فِى الجِهادِ لِغَيرِهِم). (مستدرك الوسائل، ١١/ ١٢٤، ح ١٢٦٠١)
در كتاب دعائم الاسلام درباره فرموده خداى والا: «به كسانى كه جنگ بر آنان تحميل گرديده، اجازه جهاد داده شده است» تا آخر آيه، گويد: براى ما از امام صادق (ع) روايت شده است كه فرمود: همه زمين و آنچه در آن است ملك خدا و اولياء خدا و مؤمنان و پيروانشان است، پس هر آنچه در اختيار كفار و ستمگران است صاحب (اصلىاش) اولياء خدا مىباشند كه مورد ستم واقع شدهاند و به ايشان اجازه داده شده كه جهت گرفتن حق خود بجنگند.
به امام صادق (ع) عرض شد: مردم مىگويند اين آيه درباره مهاجرانى نازل شده، كه از مكه بيرون رانده شدند، به دليل آنكه خداوند در پى آن جمله فرموده است: «: افرادى كه از سرزمين خودشان به ناحق بيرون رانده شدهاند، و تقصيرى نداشتهاند، جز آنكه مىگويند: خداوند يكتا پروردگار ما است». (حج: ٤٠)
امام (ع) فرمود: اين حكم درباره ايشان و هر آن شخصى است كه در وضعيت آنان، از آنچه ما آن را ذكر كرديم قرار داشته باشد. و اگر تنها براى آنان (مهاجران) بود، به ديگران اجازه جهاد داده نمىشد.